NÜKLEER GÜÇ
SANTRALLARININ KURULMASI VE İŞLETİLMESİ İLE ENERJİ
SATIŞINA İLİŞKİN KANUN Kanun No. 5710 Kabul
Tarihi : 9/11/2007 BİRİNCİ
BÖLÜM Amaç,
Kapsam, Tanımlar ve Kısaltmalar Amaç ve kapsam MADDE 1 – (1) Bu Kanunun amacı;
enerji plan ve politikalarına uygun biçimde, elektrik enerjisi üretimi
gerçekleştirecek nükleer güç santrallarının
kurulması, işletilmesi ve enerji satışına ilişkin usul ve esasları
belirlemektir. Tanımlar ve kısaltmalar MADDE 2 – (1) Bu Kanunda geçen; a)
Bakanlık: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığını, b)
EPDK: Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunu, c)
EÜAŞ: Elektrik Üretim Anonim Şirketini, ç)
İÇH: İşletmeden çıkarma hesaplarını, d)
Perakende ve/veya toptan satış lisansı: Elektrik enerjisinin perakende ve/veya
toptan satış faaliyetleri için EPDK’dan alınan
lisansları, e)
Santral: Elektrik enerjisi üretilen nükleer güç santrallarını, f)
Şirket: Santral kuran, elektrik enerjisi üreten ve satan şirket veya
şirketleri, g)
TAEK: Türkiye Atom Enerjisi Kurumunu, ğ)
TEİAŞ: Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketini, h)
TETAŞ: Türkiye Elektrik Ticaret ve Taahhüt Anonim Şirketini, ı)
URAH: Ulusal radyoaktif atık hesabını, ifade eder. İKİNCİ
BÖLÜM Nükleer Güç
Santrallarının Kurulması ile Enerji Üretim ve
Ticaretine İlişkin
Usul ve Esaslar Santral kuracak şirketin belirlenmesi MADDE 3 – (1) Nükleer güç santrallarının
yapılmasına ilişkin seçim süreci Bakanlık tarafından ve bu Kanundaki usuller
uygulanmak suretiyle başlatılır. (2)
TAEK, Kanunun yürürlük tarihinden itibaren nükleer santral kurup işletecek
şirketlerin karşılaması gereken ölçütleri bir ay içinde yayınlar. (3) Bu Kanuna göre yapılacak nükleer güç santralları
için yarışmaya katılacaklarda aranacak şartlar, şirketin seçimi, yer tahsisi,
lisans bedeli, altyapıya yönelik teşvikler, seçim süreci, yakıt temini,
üretim kapasitesi, alınacak enerjinin miktarı, süresi ve enerji birim
fiyatını oluşturma usul ve esasları bu Kanunun yürürlüğe girmesinden sonra
iki ay içerisinde Bakanlık tarafından hazırlanacak ve Bakanlar Kurulunun
onayı ile yürürlüğe girecek bir yönetmelikle belirlenir. (4)
Bu Kanuna göre yapımı öngörülen nükleer güç santralları
için üçüncü fıkrada belirtilen yönetmeliğin yayımlanmasından sonra en geç bir
ay içerisinde teklif almak üzere TETAŞ tarafından ilana çıkılır. (5)
Alınan tekliflerden, TAEK tarafından belirlenen ölçütleri karşıladığı TAEK
tarafından belgelenen şirketlerin teklifleri yarışmaya sokulur, bu ölçütleri
karşılamayan şirketlerin teklifleri yarışma dışı bırakılır. Alınan teklifler
TETAŞ tarafından bu Kanun ve çıkarılacak yönetmelik hükümleri çerçevesinde
değerlendirildikten sonra en uygun teklif belirlenerek, ilgili şirketle
sözleşme imzalanmasına izin alınmak üzere Bakanlar Kurulunun onayına sunulur.
TETAŞ tarafından gönderilen teklifin uygun görülmesi halinde, Bakanlar
Kurulunca ilgili şirketle TETAŞ arasında sözleşme imzalanması hususunda izin
verilir. EPDK tarafından, sözleşme imzalanması uygun görülen şirkete ilgili
mevzuat çerçevesinde lisans verilir. EPDK tarafından lisans verilmesini
müteakip, ilgili şirketle TETAŞ arasında, santralın
işletmeye girmesinden itibaren onbeş yılı aşmayan
enerji satışını düzenleyen sözleşme imzalanır. Uygulama esasları MADDE 4 – (1) Bu Kanun kapsamında üretilen elektrik
enerjisinin satışında aşağıda yer alan esaslar uygulanır: a)
Seçilen şirketin sözleşme gereği üreteceği enerji, şirketle TETAŞ arasında
imzalanacak sözleşme çerçevesinde TETAŞ tarafından satın alınır. Bu enerji, santralın devreye girmesinden itibaren her yıl, faaliyette
bulunan perakende ve toptan satış lisansı sahibi tüzel kişilere yapılacak
ikili anlaşmalar çerçevesinde satılır. Perakende ve toptan satış lisansına
sahip tüzel kişilerin alacakları enerji miktarı, bu tüzel kişilerin bir
önceki yıla ait Türkiye toplam enerji tüketimindeki payları oranında her yıl
belirlenir. Bu Kanun kapsamında toptan ve perakende satış lisansı sahibi
tüzel kişiler tarafından ikili anlaşmalarla üstlenilecek elektrik enerjisi
alımına ilişkin hükümler lisanslarına dercedilir. b)
TETAŞ tarafından toptan ve perakende satış şirketlerine yapılacak enerji
satışına ilişkin usul ve esaslar ile tarafların yükümlülükleri Bakanlık
tarafından çıkarılacak yönetmelikle belirlenir. (2)
Ancak TETAŞ’la sözleşme yapmayı talep etmeyen
şirketler, elektrik piyasası ve nükleer tesislere ilişkin mevzuata uymak kaydıyla
bu Kanunun şirket seçimi ve ikili anlaşmalara ilişkin 3 üncü maddesinin
birinci, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkraları ile 4 üncü maddesinin birinci
fıkrası hariç diğer hükümlerine tabi olurlar. Lisans, izin ve yükümlülükler MADDE 5 – (1) Şirket, bu Kanun ve diğer mevzuatın gerektirdiği
her türlü izin, ruhsat ve lisansı almakla yükümlüdür. (2)
Atık yönetimi kapsamında geçici depolama veya nihai depolama yerinin
belirlenmesine, depolama tesisinin inşasına, lisanslanmasına, işletilmesine
ve işletmeden çıkarılmasına, geçici depolama yerinde muhafaza edilecek veya
nihai depolama yerinde bertaraf edilecek kullanılmış yakıt ya da yüksek
radyoaktif seviyeli atıkların taşınmasına ve işlenmesine, radyoaktif atıkların
yönetimini sağlayacak araştırma, geliştirme faaliyetlerinin yürütülmesine
ilişkin maliyetleri ve nükleer güç santralının söküm
işleminden dolayı oluşacak maliyetleri karşılamak amacıyla, Bakanlık ve
Hazine Müsteşarlığı tarafından yapılacak düzenleme ile URAH ve İÇH
oluşturulur. URAH ve İÇH’ye ilişkin işlemler tüm
vergilerden müstesnadır. Bu hesapların oluşturulması, nemalandırılması ve
idaresine ilişkin usul ve esaslar, Bakanlık ve Hazine Müsteşarlığı tarafından
birlikte hazırlanarak Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı ile Hazine
Müsteşarlığının bağlı olduğu Devlet Bakanının onayı ve Resmi Gazetede
yayımlanması ile yürürlüğe girer. Ödenecek payları zamanında yatırmayanlar
için 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme
Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri uygulanır. URAH ve İÇH
adına tahsil edilen gelirler amacı dışında kullanılamaz. (3)
Şirket, TAEK’in yayınlayacağı ölçütler çerçevesinde yakıt temininden ve
işletme döneminin sonunda santralın devreden çıkarılması
ve sökümünden sorumludur. (4)
Şirket, santralın kurulması aşamasında oluşabilecek
herhangi bir zararın tazminine yönelik yatırım sigortası yaptırmak zorundadır.
Ayrıca santralın faaliyeti süresince oluşacak
atıkların taşınması, depolanması ve/veya bertaraf edilmesi ile ilgili her
türlü finansal maliyetlerin ve santralın işletme süresinin sonunda işletmeden
çıkarma masraflarının karşılanması için oluşturulacak hesapların her birine
0,15 cent/kWh (ABD Doları
cinsinden) katkı payı ödemekle yükümlüdür. (5)
Nükleer yakıt, radyoaktif madde veya radyoaktif atık taşınırken veya santralda bir kaza olması durumunda 29/7/1960
tarihli Nükleer Enerji Alanında Üçüncü Şahıslara Karşı Kanuni Sorumluluk
Hakkındaki Paris Sözleşmesi ve ek değişiklikleri ile diğer ulusal ve
uluslararası mevzuat hükümleri uygulanır. (6)
Santralı kuran şirket, yıllık gelirinin yüzde birini araştırma ve geliştirme
faaliyetlerine ayırmak zorundadır. Kamu iştiraki ve yatırımı MADDE 6 – (1) Bu Kanundan yararlanmaya hak kazanan şirket ile
bir iktisadi devlet teşekkülü, 8/6/1984 tarihli ve
233 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname
çerçevesinde iştirak ilişkisi kurabilir. (2)
Bakanlığın görev vermesi halinde kamu şirketleri bu Kanun kapsamındaki santralları yapabilir, yurt dışında benzer yatırımları yapabilir
veya yatırımlara iştirak edebilir. Bu amaçla Bakanlar Kurulunca, yurt içinde
veya yurt dışında santral kurmak, kurdurmak, işletmek ve/veya işlettirmek ve
üretilen elektriğin satışını yapmak üzere özel hukuk hükümlerine tabi şirket
kurulmasına karar verilebilir. Bu kapsamda kurulacak şirkette özel sektör
şirketlerinin hisse sahibi olmasına izin verilebilir. Kurulacak şirketin
denetimi 2/4/1987 tarihli ve 3346 sayılı Kamu
İktisadi Teşebbüsleri ile Fonların Türkiye Büyük Millet Meclisince
Denetlenmesinin Düzenlenmesi Hakkında Kanuna göre yapılır. ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM Çeşitli
Hükümler Teşvikler MADDE 7 – (1) Bakanlar Kurulu, kurulacak santrala
ilişkin teknoloji edinmeye yönelik yatırımlar ile işletme personelinin eğitimini
teşviklerden yararlandırabilir. (2)
Bu Kanun kapsamında üzerinde santral kurulacak taşınmazların Hazinenin özel
mülkiyetinde veya Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunması halinde, bu
taşınmazlar üzerinde şirket lehine Maliye Bakanlığı tarafından, diğer kamu
kurum veya kuruluşlarının mülkiyetinde bulunması halinde ise Bakanlar Kurulu
kararı ile bedelsiz olarak kullanma izni, irtifak hakkı tesis edilir.
Sözleşme sürelerinin sonunda nükleer güç santralının
sökülmesi zorunludur. Söküm işinden ve taşınmazın çevre kuralları kapsamında
kabul edilebilir hale getirilerek Hazineye iadesinden şirket sorumludur.
Söküm maliyeti 5 inci maddenin ikinci fıkrası kapsamında oluşturulan İÇH’den karşılanır. Bu işlemler için İÇH kaynaklarının
yetersiz kalması durumunda İÇH’den oluşmuş
kaynakların yüzde yirmibeşine kadar maliyetler
Hazine tarafından, bunun da yetmemesi halinde şirket tarafından karşılanır. Uygulamaların koordinasyonu MADDE 8 – (1) Bu Kanunun uygulanmasında gerekli koordinasyon
Bakanlık tarafından sağlanır. Yaptırımlar MADDE 9 – (1) Bu Kanunun hükümlerine aykırı hareket eden
toptan ve/veya perakende satış lisansı sahibi tüzel kişiler hakkında EPDK
tarafından 20/2/2001 tarihli ve 4628 sayılı Elektrik
Piyasası Kanununun 11 inci maddesi hükümleri çerçevesinde işlem yapılır. Düzenleyici kurum GEÇİCİ MADDE 1 – (1) TAEK, nükleer faaliyetlerin düzenlenmesi ve
denetlenmesi görevini yerine getirecek yeni bir kurum kurulana kadar 9/7/1982 tarihli ve 2690 sayılı Türkiye Atom Enerjisi
Kurumu Kanunu gereğince bu görevine devam eder. TAEK görevlerini yerine
getirirken özel bilgi ve ihtisas gerektiren işlerde kadro aranmaksızın uygun
nitelikli yerli ve yabancı uyruklu sözleşmeli personel çalıştırabilir.
Bunlara ödenecek ücret ve diğer mali haklar Başbakan tarafından belirlenir. Yerli kömür yakıtlı santralların
teşviki GEÇİCİ MADDE 2 – (1) EÜAŞ, yerli kömür yakıtlı elektrik santralı yapılması amacıyla kömür tahsis (rödovans) ihalesi yapabilir. (2)
İhale neticesinde yapılacak santralların 1000
megavat (MW) ve üzeri güçte olması ve santralın
tamamının 2014 yılı sonuna kadar işletmeye girmesi halinde aşağıdaki hükümler
uygulanır: a)
İhalede isteklilerce, yıllara sari olarak rödovans bedeli ile onbeş
yıllık süre için birim elektrik enerjisi satış fiyatı ve asgari üretim
taahhüdü olarak üretim miktarı teklif edilir. İhalede seçim ise teklif edilen
rödovans bedeli ile elektrik enerjisi satış
fiyatının ihalenin yapıldığı tarihe indirgenmiş değerlerinin şartnamede
belirlenen esaslar dahilinde birlikte
değerlendirilmesi sonucu yapılır. b)
İhalenin sonuçlanmasından itibaren üç ay içerisinde, santrallardan
üretilecek elektrik enerjisinin alımına ilişkin olarak, ihalede seçilen
şirket veya şirketler ile TETAŞ arasında ihale sonucu belirlenen elektrik
enerjisi satış fiyatı ve asgari üretim miktarı üzerinden, santralın
işletmeye geçme tarihinden itibaren onbeş yıl süreli enerji satış anlaşması imzalanır.
TETAŞ’ın enerji alımına ilişkin usul ve esaslar
şartnamede belirlenir. TETAŞ tarafından bu Kanun hükümleri çerçevesinde satın
alınacak enerji, santralın devreye girmesinden
itibaren her yıl, faaliyette bulunan perakende ve toptan satış lisansı sahibi
tüzel kişilere, yapılacak ikili anlaşmalar çerçevesinde satılır. Perakende ve
toptan satış lisansına sahip bu tüzel kişilerin alacakları enerji miktarı bu
tüzel kişilerin bir önceki yıla ait Türkiye toplam enerji tüketimindeki
payları oranında her yıl belirlenir. Bu Kanun kapsamında toptan ve perakende
satış lisansı sahibi tüzel kişiler tarafından ikili anlaşmalarla üstlenilecek
elektrik enerjisi alımına ilişkin hükümler lisanslarına dercedilir.
TETAŞ tarafından toptan ve perakende satış şirketlerine yapılacak enerji
satışına ilişkin usul ve esaslar ile tarafların yükümlülükleri bu Kanunun
yayımı tarihinden itibaren iki ay içerisinde Bakanlık tarafından çıkarılacak
yönetmelikle düzenlenir. c)
Santral sahası hariç olmak kaydıyla, ihale konusu maden sahası ile ihale
konusu projenin gerçekleşmesi için zorunlu olan baraj ve su alma yapı
yerlerinin kamulaştırmaları şartnamede belirlenecek esaslar çerçevesinde EÜAŞ
tarafından bedeli de ödenmek sureti ile yapılır. Yerleri kamulaştırılanların
iskanı 19/9/2006 tarihli ve 5543 sayılı İskân
Kanununa göre yapılır. ç)
Yapılacak olan santralların sözleşmelerinde
öngörülen sürede işletmeye alınamaması halinde uygulanacak yaptırımlar
şartname ve sözleşmelerde yer alır. d)
Gerekli enerji nakil hatları TEİAŞ tarafından, şirketle TETAŞ arasında
yapılacak olan sözleşmede belirlenecek olan santral ünitelerinin işletmeye
giriş programına uygun olarak yapılır. Gecikmeden dolayı oluşan zararlar TEİAŞ
tarafından karşılanır. e)
İhale kapsamındaki santrallar için, Endüstri
Tesislerinden Kaynaklanan Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliğinde
belirlenen emisyon sınır değerlerini sağlamak
kaydıyla, Hava Kalitesinin Korunması Yönetmeliğinde belirlenen hava kalitesi
sınır değerleri, projenin uygulanmasına imkan verecek şekilde Çevre ve Orman
Bakanlığınca yeniden belirlenir. (3) 3/6/2007 tarihli ve
5686 sayılı Jeotermal Kaynaklar ve Doğal Mineralli Sular Kanununun
geçici 5 inci maddesi bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren uygulanmaz. Yürürlük MADDE 10 – (1) Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer. Yürütme MADDE 11 – (1) Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür. 20/11/2007 |
||||||