ElkFatura

WFER6 ncı Dünya Enerji Düzenleme Forumu
başkanlığını EPDK yürütmektedir.

Etkinlikler

Temmuz 2014
P S Ç P C C P
30 1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 31 1 2 3

Petrol Piyasası Bayilik Lisansları Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

 

A) GENEL KONULAR

 

2) Bayilik ve bayi nedir?

Bayilik, karşılıklı yükümlülüklerin ekinde fizibilite olan bir sözleşmeye bağlanarak akaryakıt dağıtım şirketleri tarafından gerçek ve tüzel kişilere akaryakıtın kullanıcılara ikmali yetkisi verilmesi işlemidir. Bayilik faaliyeti için gerekli donanıma sahip gerçek ve tüzel kişilere bayi denir.

3) Bayilik lisansı nedir?

Bayilik lisansı, bir gerçek veya tüzel kişinin piyasada bayilik faaliyet gösterebilmek için 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu (Kanun) kapsamında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu''ndan (EPDK) almak zorunda olduğu izin belgesidir. Bayilik lisansı sahibine, lisansta yer alan faaliyetin yapılması ile bu konularda taahhütlere girişilmesi haklarını verir. Lisans ile tanınan haklar, ilgili ve diğer mevzuatta kayıtlı hususların yerine getirilmesi koşuluyla kullanılabilir. Piyasa faaliyeti yürütülen her bir tesis için ayrı lisans alınır. Lisanslar hiçbir surette devredilemez. Bayilik lisansları, lisansta belirtilen tarihte yürürlüğe girer. Lisans sahibinin lisans kapsamındaki hak ve yükümlülükleri bu tarihten itibaren geçerlilik kazanır.

4) Bayilik lisansı işlemleri nelerdir?

Bayilik lisansı almak isteyen kişiler, gerekli belge ve bilgileri ibraz etmek suretiyle ve akaryakıt veya ihrakiye temin edilmeden önce EPDK''ya başvurur. Başvuru sırasında istenen belgelerin ilgili mevzuata uygun olup olmadığı hakkındaki değerlendirme, belgelerin EPDK merkez evrakına giriş tarihini izleyen on iş günü içerisinde tamamlanır. Lisans başvurusunun ilgili mevzuata uygun yapılmadığının tespiti halinde, söz konusu eksikliklerin on iş günü içerisinde giderilmesi başvuru sahibine yazılı olarak bildirilir. Aksi takdirde sunulan belgelerin iade edileceği yazıda yer alır. Söz konusu süre içerisinde de eksiklikler giderilmezse başvuru yapılmamış sayılır ve başvuru evrakı iade edilir. Bayilik lisansı başvurularında lisans bedellerinin tamamı başvurudan önce peşin ödenir. İade edilen veya reddedilen bayilik lisansı başvuruları için ödenmiş lisans bedeli talebi halinde başvuru sahibine iade edilir. İnceleme ve değerlendirmede lisanslar açısından ilgili mevzuatta öngörülen amaçlara uygunluk göz önünde bulundurulur. İnceleme ve değerlendirme sürecinin sonuçlandırılabilmesi için, başvuru sahibinden, ihtiyaç duyulan her türlü ek bilgi ve belge istenebilir. Ayrıca başvuru sahibini temsile yetkili şahıslar doğrudan görüşme yapmak üzere çağrılabilir. Bayilik lisansı lisanslarının verilmesi ile başvuruların reddi işlemleri en geç altmış gün içerisinde EPDK Petrol Piyasası Dairesi Başkanlığı''nca sonuçlandırılır. Uygulamada, başvuru eksiksiz ise takriben 7 ile 15 günlük bir süre içerisinde bayilik lisansı verilmektedir.

5) Bayilik lisansı kapsamında yürütülebilecek faaliyetler nelerdir?

Bayilik lisansı sahipleri piyasada, lisanslarında düzenlenen alt başlığa göre akaryakıt bayisi, ihrakiye bayisi; kategoriye göre ise istasyonlu bayi ve istasyonsuz bayi olarak bayisi olduğu dağıtıcıdan temin ettiği akaryakıt veya ihrakiyenin kullanıcılara satışı faaliyetinde bulunabilir. Aynı kişiye ve/veya aynı adrese farklı kategoriden bayilik lisansı verilemez.

6) Bayilik lisansı sahiplerinin temel yükümlülükleri nelerdir?

Kanun''un 4 üncü maddesinde lisans sahiplerinin temel yükümlülükleri düzenlenmiştir. Söz konusu yükümlülükler bayilik lisansı sahipleri için de geçerlidir. Bu kapsamda, Kanun''a göre faaliyette bulunanlar;

  • a) Ticarî ve teknik mevzuata uygun davranmak,
  • b) Çevreye zarar vermemek için gerekli tedbirleri almak,
  • c) Kamunun can, mal ve çevre güvenliği ile kendi tesis ve faaliyetlerini önemli ölçüde tehdit eden veya olumsuz etkileyen bir durum oluştuğunda, kamu yetkililerini ve bundan etkilenme ihtimali bulunan ilgilileri haberdar eder. Tehdidin niteliği ve niceliği ile bunu önlemek üzere alınmakta olan tedbirleri EPDK''ya bildirmek,
  • d) Zorunlu sigorta yükümlülüğü kapsamında bulunan, tesis ve/veya faaliyetleri sigortalamak,
  • e) Faaliyetleri nedeniyle üçüncü kişilere veya çevreye verilecek zarar veya ziyanları tazmin etmek,
  • f) Kurumca belirlenen usul ve esaslara uygun bildirimleri yapmak,
  • g) Kurumca istendiğinde, gerekli bilgi, belge ve numuneleri vermek, tutanakları imzalamak ile görevlilerin tesislerde inceleme yapmasına müsaade etmek,
  • h) Esas faaliyetlerine ilişkin tip sözleşme örneklerini ve bunlarda yapılacak değişiklikleri yürürlüğe koymadan önce Kuruma bildirmek,
  • i) Piyasa faaliyetlerinde, Kurulun belirleyeceği teknik düzenlemelere uygun akaryakıt sağlamak,
  • j) İletim ve depolamada kapasite kısıtları dışında kendilerinden yapılan talepleri ayrım gözetmeksizin karşılamak,
  • k) Eşit durumdaki alıcılara (kategorilere) eşit hak ve yükümlülük tanımak, farklı şartlar sürmemek
  • ile yükümlüdür.



Öte yandan Kanun''un bayilere ilişkin 8 inci maddesinde bayilerin lisanslarının devamı süresince;

  • a) Bayisi olduğu dağıtıcı haricinde diğer dağıtıcı ve onların bayilerinden akaryakıt ikmali yapılmaması,
  • b) Tağşiş ve/veya hile amacıyla akaryakıta katılabilecek ürünlerin akaryakıta katılmaması ve istasyonunda bulundurmaması,
  • ile yükümlü olduğu da düzenlenmiştir.



Yukarıda belirtilenlerin dışında ilgili mevzuatta bayiler için getirilmiş farklı yükümlülükler de bulunmaktadır. Dolayısıyla bayiler, piyasa faaliyetlerini yürütürken Kanun''un yanı sıra Kanuna istinaden çıkarılan yönetmelik, tebliğ, genelge, Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararları, EPDK''nın yazılı talimatları ve lisans hükümlerine uymak zorundadır.

7) Bayilik lisanslarının özel hükümlerinde yer alan hususlar hangileridir?

Bayilik lisanslarının özel hükümler bölümünde aşağıdaki hususlar yer alır:

  • a) Lisans sahibinin adı veya unvanı
  • b) Lisans kapsamındaki faaliyetin niteliği
  • c) Varsa tesisin türü ve adresi
  • d) Lisans kapsamındaki alt başlık ve kategori
  • e) Varsa tarımsal amaçlı satış bilgileri
  • f) İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı (İAÇ Ruhsatı) bilgileri
  • g) Varsa diğer tesislere özgü hükümler
  • h) Dağıtım şirketi
  • i) Yürürlük tarihi ve lisans süresi

8) Bayi ile EPDK arasındaki bildirimler nasıl yapılır?

EPDK ile bayi arasındaki bildirimler Tebligat Kanunu hükümlerine uygun olarak yapılır. Bayinin tebligat adresi değişiklikleri, en az üç iş günü öncesinden noter kanalıyla EPDK''ya bildirilir. Bu bildirim belirtilen süre içinde yapılmazsa, adres değişikliğinin gerçekleştiği tarih ile bildirimin yapıldığı tarih arasında eski adrese yapılmış tebligatlar geçerlidir. EPDK tarafından istenen belgelerin EPDK''nın yazışma adresine gönderilmesi ya da genel evrak birimine elden teslimi gerekir. Doğrudan EPDK personeli adına gönderilen belgeler teslim alınmaz. Belgelerin yasal süresi içerisinde EPDK''da bulunması gerekir. Postadaki gecikmeler dikkate alınmaz. Faks üzerinden işlem yapılmaz. Öte yandan, EPDK''daki müracaat ve işlemlere ilişkin bilgi talepleri mevzuat çerçevesinde yazılı olarak yanıtlanmaktadır. İlgili mevzuatta şahıslara telefonla bilgi verilmesini gerektiren herhangi bir düzenleme yoktur.

9) Lisans tadili nedir?

Lisansta yer alan hususlarda değişiklik yapılmasını gerektirecek faaliyetler, EPDK tarafından onaylanıp lisansa işlenmedikçe yapılamaz. EPDK''nın söz konusu değişikliği onaylama işlemine lisans tadili denir. Lisanslar, lisans sahibinin talebi veya EPDK tarafından resen tadil edilebilir. Dağıtıcısının unvanı tadil edilen bayilerin lisanslarına kayıtlı dağıtım şirketi bilgisi resen tadil edilmektedir. Lisansa kayıtlı bir bilginin değişmesi veya lisansa bilgi eklenmesinin veya lisanstan bilgi çıkarılmasının gerekmesi halinde, bu durumun vuku bulmasından veya lisans sahibi tarafından öğrenilmesinden itibaren en geç altmış gün içerisinde, lisans sahibi gerekli tüm bilgi ve belgelerle birlikte Kuruma başvuruda bulunarak lisansının tadilini talep etmek zorundadır. Söz konusu süre bayilik lisansına kayıtlı dağıtım şirketinin değişmesi halinde üç ay olarak uygulanır.

10) Lisans tadil işlemleri nelerdir?

Lisans tadil başvurusu "Lisans Tadili Başvuru Formu", başvuru sahibine ait yetki belgesi, lisans tadil bedeli dekontu ve her bir tadil türü için Kurul Kararıyla belirlenen ve EPDK internet sayfasında duyurulan bilgi ve belgelerden oluşan lisans tadil dosyasının EPDK''ya sunulması suretiyle yapılır. Aynı lisans için yapılan tüm tadil talepleri aynı "Lisans Tadili Başvuru Formu"nda belirtilir. "Lisans Tadili Başvuru Formu"nda yer alan bir bilgi ile lisans tadil dosyasındaki herhangi bir belge arasında uyumsuzluk olması halinde, sunulan belge esas alınır. Daha önce lisans sahibinden alınarak EPDK kayıtlarına aktarılan ve değişmediği lisans sahibi tarafından yazılı olarak beyan edilen belgeler lisans tadil başvurusu için yeniden istenmez. Aksi belirtilmedikçe, gerekli belgelerin aslının veya son altı ay içerisinde noter tarafından tasdikli suretinin başvuru dilekçesi ekinde sunulması gerekir. Lisans tadil başvurusunun ilgili mevzuata uygun yapılmadığının tespiti halinde, söz konusu eksikliklerin on iş günü içerisinde giderilmesi başvuru sahibine yazılı olarak bildirilir. Aksi takdirde sunulan belgelerin iade edileceği yazıda yer alır. Söz konusu süre içerisinde de eksiklikler giderilmezse tadil başvurusu yapılmamış sayılır ve başvuru evrakı iade edilir. Bayilik lisans tadilleri EPDK Petrol Piyasası Dairesi Başkanlığınca sonuçlandırılır. Tadil işlemleri, başvurunun eksiksiz olarak yapıldığının tespit edilmesinden itibaren on beş gün ve her halde en geç altmış gün içerisinde sonuçlandırılmaktadır.

11) Bayilik lisansı tadil türleri nelerdir?

Bayilik lisansına kayıtlı bilgilerin değiştirilmesi kapsamında, dağıtıcı tadili, unvan tadili, adres tadili, tarımsal amaçlı satış tankeri ekleme ve çıkarma tadilleri, sabit köy pompası ekleme ve çıkarma tadilleri, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsat bilgisi tadili, bayilik lisansı alt başlık tadili ve kategori tadili işlemleri gerçekleştirilmektedir.

12) Lisans tadili bedeli alınmayan haller hangileridir?

Aynı lisansa ilişkin olarak birden fazla türde tadil yapılması için bir dilekçeyle talepte bulunulduğu takdirde tek lisans tadili bedeli alınır. Yetkili idare tarafından gerçekleştirilen mahalle, cadde, sokak ve benzeri yer ismi değişiklikleri nedeniyle yapılacak lisans tadillerinden lisans tadil bedeli alınmaz. Bunun yanı sıra maddi hatalardan kaynaklanan tadiller ile EPDK tarafından resen yapılan tadillerden lisans tadil bedeli alınmaz. Tarımsal amaçlı satış tankerleri veya sabit köy pompalarının lisanstan çıkarılması için yapılan lisans tadil müracaatlarında lisans tadil bedeli alınmamaktadır. İade edilen veya reddedilen bayilik lisansı tadil başvurular için ödenmiş lisans tadil bedeli talebi halinde başvuru sahibine iade edilir.

13) Lisans süre uzatımı nasıl yapılır?

Lisans süreleri, lisans sahibinin talebi üzerine lisans süresinin bitiminden başlamak üzere ve öngörülen azami süreler gözetilmek suretiyle uzatılabilir. Süre uzatım talebi, yürürlükteki lisans süresinin bitiminden en erken altı ay, en geç iki ay önce, lisans sahibinin EPDK''ya yazılı olarak başvurması suretiyle yapılabilir. Süresinden önce yahut gecikmeli yapılan süre uzatım başvuruları kabul edilmez. Süre uzatım bedeli lisans bedelinin yarısı kadar olup, peşin ödenir. İade edilen veya reddedilen bayilik lisansı süre uzatım başvuruları için ödenmiş süre uzatım bedeli talebi halinde başvuru sahibine iade edilir. Süre uzatım başvuruları, "Lisans Süre Uzatımı Başvuru Formu" kullanarak yapılır. "Lisans Süre Uzatımı Başvuru Formu" ekinde yetki belgesi, dağıtım şirketi tarafından onaylı bayilik sözleşmesi ve süre uzatım bedelinin yatırıldığına dair dekontun dışında belge sunulması gerekmez. Süre uzatım başvurusunun ilgili mevzuata uygun yapılmadığının tespiti halinde, söz konusu eksikliklerin on iş günü içerisinde giderilmesi başvuru sahibine yazılı olarak bildirilir. Aksi takdirde sunulan belgelerin iade edileceği yazıda yer alır. Söz konusu süre içerisinde de eksiklikler giderilmezse süre uzatım başvuru yapılmamış sayılır ve başvuru evrakı iade edilir. Bayilik lisansı süre uzatımı başvurusu hakkındaki inceleme ve değerlendirme, yapılan yazılı başvurunun EPDK merkez evrakına giriş tarihini izleyen altmış gün içerisinde EPDK Petrol Piyasası Dairesi Başkanlığınca sonuçlandırılır.

14) Bayilik lisansı hangi hallerde sona erer?

Bayilik lisansları;

  • a) Lisans sahibinin iflasına karar verilmesi halinde,
  • b) Lisans sahibinin tüzel kişiliğinin sona ermesi halinde,
  • c) Lisans sahibinin ölümü halinde,
  • ç) Lisans sahibinin talebi halinde,
  • d) Bayilik sözleşmesinin herhangi bir nedenle sona ermesinden veya lisansa kayıtlı dağıtım şirketine ait dağıtıcı lisansının iptali veya sona ermesinden itibaren üç ay içerisinde dağıtıcı tadili başvurusu yapılmaması veya EPDK''ya yeni bayilik sözleşmesi ibraz edilmemesi halinde,
  • e) Lisans başvurusu kapsamında aranan bir belgenin geçerliliğini sonradan yitirdiğinin anlaşılması üzerine, durumun lisans sahibine bildirilerek tebligatı izleyen onbeş gün içerisinde geçerli belgenin EPDK''ya ibrazının istenmesine rağmen, bu sürenin veya lisans sahibi geçerli belgenin ibrazı için ek süre talebinde bulunursa onbeş günü aşmamak üzere EPDK tarafından verilen ek sürenin sonuna kadar geçerli belgenin EPDK''ya ibraz edilmemesi halinde,
  • f) Lisans verme aşamasında lisansa kayıt edilmiş belirli bir süre içerisinde yerine getirme yükümlülüğünün süresi içerisinde yerine getirilmemesi halinde,
  • Petrol Piyasası Dairesi Başkanlığınca sona erdirilir.



Öte yandan bayilik lisansları, lisans süresinin bitiminde tebligat yapılmaksızın kendiliğinden sona ermektedir.

15) Bayilik lisansı hangi hallerde iptal edilir?

Bayilik lisansları;

  • a) Lisans sahibi hakkında verilen kaçak petrole ilişkin mahkûmiyet hükmünün veya müsadere kararının kesinleşmesi halinde ön araştırma veya soruşturma yapmaya veya savunma almaya gerek olmaksızın,
  • b) Kanunun 20 nci maddesinin birinci, ikinci, üçüncü ve beşinci fıkralarında düzenlenen hallerde Petrol Piyasasında Yapılacak Denetimler ile Ön Araştırma ve Soruşturmalarda Takip Edilecek Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik kapsamında yapılacak soruşturma neticesinde, Kurul kararıyla iptal edilir.

 

B. LİSANS BAŞVURU BELGELERİ

 

17) Başvuru Dilekçesi

Petrol Piyasası Lisans Yönetmeliği''nin Ek-1 sayılı ekinde yer alan "Lisans Başvuru Dilekçesi" örneği kullanılır. Aksi belirtilmedikçe, gerekli belgelerin aslının veya son altı ay içerisinde noter tarafından tasdikli suretinin "Lisans Başvuru Dilekçesi" ekinde sunulması gerekir.

18) Yetki Belgesi

Tüzel kişilerde temsil ve ilzama yetkili kılınanların adı, soyadı ve unvanının, tatbik imzasının, yetkinin sınırlarının yer aldığı imza sirküleri ve gerçek kişilerde, kişinin adı ve soyadının, kimlik bilgilerinin, ikametgâh adresinin, tatbik imzasının yer aldığı imza beyannamesidir.

19) Oda Sicil Kaydı

Bağlı olunan Sanayi ve/veya Ticaret Odası veya ilgili diğer odalardan kişinin ticari merkezi hakkında alınan oda sicil kayıt belgesi veya Ticaret Sicil Tasdiknamesidir. Oda sicil kaydının ilgili oda tarafından tasdikli sureti de kabul edilmektedir. Kamu ve belediye iktisadi teşebbüsleri haricindeki kamu tüzel kişilerinin yapacakları başvurularda aranmaz. Şubeler için yapılan başvurularda hem şubeye hem de merkeze ait oda sicil kayıt sureti sunulur.

20) İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı

İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğe göre durumuna uygun olarak alınan ikinci sınıf gayri sıhhi müesseseler ait İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatıdır. İstasyonsuz kategorili bayilik lisansı başvurularında lisansa kaydedilecek ticari merkez adresi için İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı aranmaz, ancak lisansa işlenecek tesis varsa başvuruya bu tesise ait İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı da eklenir.

21) Asgari Mesafe Tespit Tutanağı

Büyükşehir belediyesi sınırları ve mücavir alanları içinde Büyükşehir Belediye Başkanlıklarınca, belediye sınırları ve mücavir alanları içinde Belediye Başkanlıklarınca, belediye sınırları ve mücavir alanları dışında ise İl Özel İdarelerince, yolun aynı yönü üzerinde önceki ve sonraki en yakın akaryakıt ve/veya LPG istasyonları arasındaki mesafenin metre cinsinden tespitinin yapıldığı resmi belgedir. Önceden bayilik lisansı verilmiş akaryakıt istasyonları için yapılacak lisans başvurularında Asgari Mesafe Tespit Tutanağı aranmaz. İstasyonsuz kategorili bayilik lisansı başvurularında aranmaz.

22) Bayilik Sözleşmesi

Bayi ile dağıtıcı lisansı sahibi arasında akdedilen tek elden satış sözleşmesidir. Dağıtım şirketlerinin kendi işlettiği akaryakıt istasyonları için yapılan bayilik lisansı başvurularında Bayilik Sözleşmesi aranmaz. Bayilik sözleşmesinin dağıtım şirketinin yetkilisi tarafından her sayfası ıslak imzayla onaylanmış sureti de kabul edilmektedir.

23) Ortaklar ve Hisse Dağılımı Beyanı

Tüzel kişiye doğrudan ortak olan gerçek kişilerin adı ve soyadı, T.C. uyruklular için kimlik numarası, diğerleri için varsa eşdeğer numara, hisse oranı ve sermaye tutarı bilgileri ile tüzel kişiye doğrudan ortak olan tüzel kişilerin unvanı, bağlı oldukları oda, oda sicil numarası, hisse oranı ve sermaye tutarı bilgilerinin beyan edildiği veya bağlı olunan oda tarafından bildirildiği metindir. Gerçek kişiler, dernekler ve vakıflar tarafından yapılan lisans başvurularında aranmaz.

24) Adli Sicil Belgesi

Adli sicilden son altı ay içinde alınmış imzalı ve mühürlü sabıka kaydı veya EPDK tarafından belirlenen adli sicil beyan formunun aslıdır. Adli sicil beyan formu sunulması halinde, lisans işleminin sonuçlandırılabilmesi için beyan sahibinin adli sicil durumu Adalet Bakanlığı''na yazıyla sorulacak ve sunulan beyanın Adalet Bakanlığı''nca yazıyla teyit edilmesi beklenecektir. Tüzel kişi başvurularında tüzel kişiye doğrudan veya dolaylı ortak olan gerçek kişiler için aranır. Kooperatifler, dernekler, vakıflar, halka açık anonim şirketler, kamu iktisadi teşebbüsleri ve belediye iktisadi teşebbüsleri tarafından yapılan lisans başvurularında başvuru sahibinin sadece yönetim kurulu üyelerinden istenir. Kamu ve belediye iktisadi teşebbüsleri haricindeki kamu tüzel kişilerin başvurularında ve başvuru sahibinin, ikametgâhı Türkiye dışında bulunan yabancı ülke vatandaşı durumundaki doğrudan ve dolaylı ortakları ile yabancı devletler mevzuatına göre sermaye şirketi durumundaki doğrudan ve dolaylı ortakları için Adli Sicil Belgesi aranmaz. Yabancı şahısların Türkiye''de işlediği suçlarla ilgili adli sicil kayıtları tutulduğundan bunlar için de Adli Sicil Belgesi ibrazı gerekir. Ülke dışındaki Türk vatandaşları adli sicil kayıtlarını konsolosluklardan temin edebilirler.

25) Vergi Kimlik Belgesi

Bağlı olunan vergi dairesi ve vergi kimlik numarası bilgilerinin yer aldığı vergi kimlik belgesi sureti veya vergi levhası veya bu bilgilerin verildiği resmi yazıdır. Serbest muhasebeci, serbest muhasebeci mali müşavir, yeminli mali müşavir veya vergi dairesi tarafından onaylı suretleri de kabul edilmektedir.

26) Sigorta Poliçesi

Petrol Piyasasında Sigorta Yükümlülükleri Hakkında Tebliğ uyarınca piyasa faaliyetinde bulunacaklar tarafından yaptırılması zorunlu olan Tehlikeli Maddeler ve Tehlikeli Atıklar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesidir. Gerek istasyonlu ve gerekse istasyonsuz bayilik lisans sahiplerinin yaptıracakları Tehlikeli Maddeler ve Tehlikeli Atıklar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası asgari teminat hadleri aşağıdaki tabloda gösterilen meblağlardan düşük olamaz.

Sigorta Başlangıç Tarihi     Maddi     Kişi Başına Tedavi Gideri Kaza Başına Tedavi Gideri Kişi Başına Daimi sakatlık ve Ölüm Kaza Başına Daimi sakatlık ve Ölüm
01.01.2012 den itibaren 135.000 TL 225.000 TL 2.250.000 TL 225.000 TL 2.250.000 TL
01.01.2013 den itibaren 150.000 TL 250.000 TL 2.500.000 TL 250.000 TL 2.500.000 TL
01.01.2014 ten itibaren 161.250 TL 268.750 TL 2.687.500 TL 268.750 TL 2.687.500 TL

27) Beyan Dilekçesi

Akaryakıt istasyonu faaliyete yeni başlayacak ve daha önce lisanslandırılmamış ise bu duruma ilişkin olarak başvuru sahibi tarafından sunulan yazılı beyan dilekçesidir. Eğer halen lisansı bulunan bir akaryakıt istasyonu devir alınmışsa, mevcut lisans sahibinin lisansının sona erdirilmesine ilişkin dilekçesi ile son altı ay içerisinde noter tarafından tasdiklenmiş imza sirküleri de sunulmalıdır. Lisans sona erdirme dilekçesi, lisans sahibini temsil ve ilzama yetkili kişilerce imzalanmalıdır. Lisansı sona erecek kişi geçerli iletişim adresi ve sabit telefon numarasını lisans sona erdirme dilekçesine yazmalıdır.

28) İstasyon Otomasyon Sistemi Beyanı

Lisans başvurusuna konu akaryakıt istasyonunda, tarımsal amaçlı satış tankerlerinde ve/veya sabit köy pompalarında istasyon otomasyon sisteminin kurulduğuna ve çalışır durumda bulunduğuna dair dağıtıcı lisansı sahibince verilen yazılı beyandır. İstasyonlu kategorili bayilik lisansı başvurularında, akaryakıt istasyonu faaliyete yeni başlayacak ve daha önce lisanslandırılmamış ise başvuruya eklenir.

29) Adres Teyit Yazısı

Tesisin adres değişikliğini belgelemek üzere yetkili mahalli idareden alınan resmi yazıdır. Akaryakıt istasyonunun faaliyete yeni başlayacağına ve daha önce lisanslandırılmadığına dair beyan dilekçesi sunulmuşsa veya tesis adresinde farklılık yoksa aranmaz. İstasyonsuz kategorili bayilik lisansı başvurularında aranmaz.

30) Köy Pompasına Ait İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı

Lisansa köy pompası işlenmesi talebi varsa, başvuruya köy pompasına ilişkin üçüncü sınıf gayrı sıhhi müesseselere ait İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı sureti de eklenir. İstasyonsuz kategorili bayilik lisansı başvurularında aranmaz.

31) Tanker Sayacı Muayene Cüzdanı

Lisansa tarımsal amaçlı akaryakıt satışı tankeri işlenmesi talebi varsa, başvuruya Ölçü ve Ayar Kanunu hükümlerine göre yetkili kılınan mercilerce tanzim edilen ve tankerin plakasını içeren karne de eklenir. İstasyonsuz kategorili bayilik lisansı başvurularında aranmaz.

32) Taşıma Belgesi, Taşıt Listesi ve Taşıt Kartı

Lisansa tarımsal amaçlı akaryakıt satışı tankeri işlenmesi talebi varsa, başvuruya akaryakıt tankerine ilişkin olarak Ulaştırma Bakanlığınca düzenlenmiş taşıma belgesi, taşıt listesi ve taşıt kartı da eklenir. İstasyonsuz kategorili bayilik lisansı başvurularında aranmaz.

33) Lisans Bedeli Dekontu

Lisans bedelinin, EPDK''nın Vakıflar Bankası Bahçelievler/Ankara Şubesi''ndeki (Şube Kodu: 014) TR37 0001 5001 5800 7292 2299 68 IBAN numaralı Petrol Lisans Alma-Tadil-Suret Bedeli hesabına yatırıldığını gösteren banka dekontu aslıdır. İnternet bankacılığı kapsamında alınan bilgisayar çıktısı kabul edilmemektedir. Lisans başvurusu yapan gerçek veya tüzel kişinin adı dekontta yer almalıdır.

 

C. BAYİ-DAĞITICI İLİŞKİLERİ

 

35) Dağıtım şirketlerinin bayileriyle ilgili temel yükümlülükleri nelerdir?

Kanun ve ilgili mevzuattaki diğer hükümler saklı kalmak kaydıyla dağıtıcı lisansı sahipleri:

  • a) Kendi ticari unvanı altında aldığı bayilik lisansı ile işlettiği akaryakıt istasyonları ve lisanslı bayileri dışında kalan başka akaryakıt dağıtıcılarının bayilerine dağıtım yapamaz.
  • b) Tescilli markası altında yapılan faaliyetlere ilişkin kalite kontrol izlemesini etkin biçimde yapar. Kurul tarafından ilgili mevzuat kapsamında verilen denetim görevlerini yerine getirir.
  • c) Sözleşme bayilik süresi bitiminden üç ay öncesinde yenilenemez ise sözleşme süresinin bitimine kadar bayisinin ikmal ihtiyacını karşılar.
  • d) Bayilerin katılımıyla gerçekleştirdikleri özendirme kampanyası hakkında bayilerini, kampanyanın maliyetine ilişkin belgelerle birlikte açık bir şekilde bilgilendirir.
  • e) Kendi işlettiği istasyonlara sübvansiyon ve bayi istasyonlarından farklı uygulama yapamaz.
  • f) Kendi ticari unvanı altında aldığı istasyonlu kategorili bayilik lisansları kapsamında yaptığı satışlarda, kendi yurtiçi pazar payının % 15''ini geçemez.
  • g) Durumu ilgili ve/veya diğer mevzuata uygun olmayan gerçek veya tüzel kişilerle bayilik sözleşmesi yapamaz.
  • h) Sona eren bayilik sözleşmelerini karşılıklı fesih protokolü veya sözleşmenin karşı tarafına tebliğ edilmiş noter onaylı fesih ihbarnamesi ile birlikte sona erme tarihinden itibaren en geç bir ay içerisinde EPDK''ya bildirir.
  • i) EPDK tarafından belirlenen esaslara uygun olarak bayilerinde kaçak petrol satışının yapılmasını önleyen teknolojik yöntemleri de içeren bir denetim sistemi kurar ve uygular.
  • j) Bayilerinin lisans almasından, dağıtıcı tadili yaptırmasından, lisansa tarımsal amaçlı satış tankeri veya sabit köy pompası işletmesinden önce, ilgili bayilik lisansına kayıtlı akaryakıt istasyonuna, tarımsal amaçlı satış tankerlerine ve sabit köy pompalarına istasyon otomasyon sistemi kurar.
  • k) Fuel-oil türlerinde ve motorin türlerinde yıllık tüketimi, 5000 tonun altında olmayacak şekilde EPDK tarafından belirlenecek olan yıllık tüketim miktarının altındaki kullanıcılara kendi işlettikleri akaryakıt bayileri üzerinden satış yapamaz.
  • l) Faaliyetlerini sona erdirmeden en az üç ay önce bayilerini durumdan haberdar eder.
  • m) Bayilere yapacakları akaryakıt satışları ile hizmet ifalarında Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre tanzim edecekleri belgelerde, satış yapılan bayinin lisans numarasını da belirtir.
  • n) Bayilik teşkilatını oluşturan bayilerine ait tesislerdeki her bir tank, depo, pompa v.b. için en az 4 adet numune kabını bayilerin tesislerinde bulundurur.
  • o) EPDK''ya aylık olarak, bayiye teslimler miktar ve ağırlıklı ortalama fiyat bildirimleri yapar.
  • p) Tip bayilik sözleşmesi örnekleri hazırlanması veya bunlarda değişiklik yapılması halinde, bunların yürürlüğe konulmasından önce tip sözleşme bildirimi yapar.
  • q) Akaryakıt dağıtım fiyatı değişikliği bildirimi ve bayilik sözleşmelerinde tavsiye edilen veya tavan fiyat yöntemi uyguluyorsa akaryakıt bayi fiyatı değişikliği bildirimi yapar.

36) Aynı şahıs işlettiği farklı akaryakıt istasyonları için farklı dağıtıcılarla bayilik sözleşmesi yapabilir mi?

Aynı şahsın farklı akaryakıt istasyonları için farklı dağıtım şirketleriyle bayilik sözleşmesi yapmasında sakınca bulunmamaktadır. Ancak bu akaryakıt istasyonlarının her biri için ayrı bayilik lisansı alınır.

37) Bayi, dağıtıcısının promosyon kampanyalarına katılmak zorunda mıdır?

Dağıtıcılar, bayilerin katılımıyla gerçekleştirdikleri özendirme kampanyası hakkında bayilerini, özendirme kampanyasının maliyetine ilişkin belgelerle birlikte şeffaf, açık bir şekilde bilgilendireceklerdir. Bayilerin kampanyaya katılımı ihtiyarîdir.

38) Bayiler hangi promosyon faaliyetlerini yürütemezler?

Kurul 15.12.2010 tarihli ve 2907/2 sayılı Kararıyla; akaryakıt ve madeni yağ satışlarında hizmet ve finansal promosyonlar hariç, hediye, eşantiyon, kampanya ve sair adlarla promosyon yapılamasını yasaklamıştır.

39) Bayilerinin tescilli marka altındaki faaliyetlerine ilişkin olarak dağıtıcıların denetim yükümlülükleri nelerdir?

Bayilerinin tescilli marka altındaki faaliyetlerine ilişkin olarak dağıtıcılar;

  • a) Akaryakıt istasyonlarında stok hareketleri ve akaryakıt alım satım işlemlerinin elektronik ortamda, günlük olarak izlenebilmesine yönelik bir istasyon otomasyon sistemi kurar. Merkez bağlantısı olan istasyon otomasyon sistemi ile bayilerindeki akaryakıt alım satım hareketlerini izler ve raporlar. Kayıt dışı ikmal ve satış tespit edilmesi halinde EPDK''yı derhal bilgilendirir.
  • b) Bayilerin, aylık dönemler itibarıyla akaryakıt stok ve alım satım mutabakat raporları oluşturmasını sağlar.
  • c) Bayilerinin akaryakıt istasyonlarında akaryakıt fiyatları, ilan, pano ve akaryakıt türlerinin isimlendirilmesi hususlarının EPDK''ca belirlenen usul ve esaslara uygun olup olmadığını kontrol eder.
  • d) Tahsis edeceği kalite kontrol araçları ve kalite kontrol uzmanları vasıtasıyla periyodik olarak akaryakıt bayilerindeki tesisleri denetler. Tank, pompa bakım ayarları ve ölçümlemesini, tesiste tağşiş ve/veya hile amaçlı akaryakıta katılabilecek ürünlerin bulunup bulunmadığının kontrollerini yapar.
  • e) İhbar ve şikâyet üzerine alınan numuneler hariç olmak üzere yılda en az bir defa bayisine ait tesiste ikmal edilen her bir akaryakıt türünden numune alır. Bu numunelerde gerekli analizleri yaptırır.
  • f) Kendilerine iletilen ihbar ve şikâyetler üzerine ihbar ve şikâyetin geliş tarihinden itibaren en geç 3 gün içerisinde ihbar veya şikâyete konu hususların niteliğine uygun denetim yapar.
  • g) İlk defa lisans alacak olan bayiler için lisans alma tarihinden itibaren en geç iki ay içerisinde akaryakıt istasyonundaki kurumsal kimlik çalışmalarını tamamlar. Lisanslı bayinin dağıtıcı değiştirmesi halinde ise aynı süre dağıtıcı değişikliğinin lisansa derç tarihinden başlar. Dağıtım şirketinin birleşmesi veya devri durumunda ise bu konudaki çalışmalarını birleşme veya devirden itibaren en geç altı ay içerisinde tamamlar.
  • h) Bayilerinin faaliyetlerine ilişkin tüketici ihbar ve şikâyetleri için ücretsiz telefon numarası, elektronik posta adresi ve yazışma adresi tahsis ettirilmesini sağlar. Bu bilgilere ilişkin levha ve çıkartmaları bayilerine ait tesislerde tüketiciler tarafından rahatlıkla görülebilecek şekilde astırır.
  • i) Yapılan kontrollerde aykırılıklar bulunması halinde düzenlenen belgeleri kontrol tarihinden itibaren 7 gün içerisinde EPDK''ya gönderir.
  • j) Bayi denetim sistemi kapsamında topladığı verilerden faydalanarak EPDK''nın talep edeceği bilgi, belge ve raporları hazırlar. Bu verilerin elektronik ortamda süreklilik arz edecek biçimde EPDK tarafından izlenebilir olmasını sağlar.

40) Bayinin istasyon otomasyon sistemiyle ilgili olarak dağıtıcısına karşı sorumluluğu nedir?

Bayilik lisansı sahipleri tarımsal amaçlı satış tankeri ve sabit köy pompası ile yapılan satış işlemleri hariç olmak üzere, akaryakıt istasyonu dışında yapılan her türlü akaryakıt satışını, satışa ilişkin belgenin tanzim tarihinden itibaren en geç onbeş gün içerisinde belgesi ile birlikte dağıtıcısına bildirmekle yükümlüdür.

41) Bir bayilik sözleşmesinin içeriği hakkında EPDK''dan kimler bilgi alabilir?

Bayilik sözleşmesinin içeriği hakkında sözleşme taraflarının bilgi sahibi olması esastır. Bu kapsamda, bayilik sözleşmesi suret ve içeriği ticari sır mahiyetindedir. Dolayısıyla üçüncü şahısların bunlar hakkında bilgi edinme talepleri Bilgi Edinme Hakkı Kanunu kapsamı dışında kalır. Bayilik sözleşmesi taraflarından biri konuyla ilgili yazılı dilekçe ve bu dilekçeyi imzalayanların yetkili olduğunu gösterir noter tasdikli imza sirküleri sunarak EPDK''ya başvurabilir. Bu takdirde konu hakkında başvuru sahibine yazılı bilgi verilir.

42) EPDK''nın bayilik veya intifa sözleşmelerinin süresine ilişkin bir kararı var mıdır?

EPDK''nın bayilik veya intifa sözleşmelerinin süresine ilişkin bir kararı mevcut değildir. Petrol piyasasında, intifa sözleşmeleri ile getirilen rekabet etmeme yükümlülüğü süresinin beş yılı aşmamasına ilişkin olarak Rekabet Kurumu tarafından verilen kararlar bulunduğu bilinmektedir. Dolayısıyla bayilerin rekabet mevzuatına ilişkin anılan kararlar hakkında bilgi almak yahut işlem yaptırmak için Rekabet Kurumuna başvurması gerekmektedir.

43) Bayilik sözleşmesindeki ticari konulara yönelik hükümlerin EPDK''yla ilgisi var mıdır?

Türk Ticaret Kanunu uyarınca tacir sıfatı taşıyan bayi ve dağıtıcılar, bütün ticari faaliyetlerinde basiretli birer iş adamı gibi hareket etmekle yükümlüdür. Dolayısıyla ticari iş niteliğindeki sözleşmeler yapılırken azami dikkat gösterilmeli ve sözleşme içeriğine tamamen vakıf olunmalıdır. Bayi ve dağıtıcılar arasında yapılan bayilik sözleşmeleri petrol piyasası ve ilgili mevzuatının düzenleme alanı dışında kalan ticari konulara yönelik hükümleri içermektedir. Bu hükümler arasında ödeme ve ürün teslim koşulları, asgari satış taahhütleri, mülkiyet, intifa, ipotek, ariyet, kira hakları, teminat mektupları, prim ve cezai şartlar sayılabilir. Petrol piyasası mevzuatının düzenleme alanı dışında kalan söz konusu bayilik sözleşmesi hükümlerinden doğacak ihtilaflarda EPDK taraf değildir. Bayilik sözleşmesinden kaynaklanan yükümlülüklerin yerine getirilmemesi veya ihlalinden kaynaklanan ihtilafların genel hükümler çerçevesinde adli yargı mercilerince çözülmesi gerekmektedir.

44) Hangi hallerde dağıtıcı tadili yapılması gerekir?

Kanun uyarınca bir bayinin sadece bir dağıtıcısı olabileceğinden, bayilik lisansındaki dağıtıcı bilgisinin tadili için mevcut bayilik sözleşmesinin herhangi bir nedenle sona ermesi veya lisansa kayıtlı dağıtım şirketine ait dağıtıcı lisansının iptali veya sona ermesi gereklidir. Dağıtıcısını değiştirmek isteyen bayinin yeni dağıtıcısından akaryakıt alabilmesi için lisansının tadili şarttır. Bayilik sözleşmesinin herhangi bir nedenle sona ermesinden veya lisansa kayıtlı dağıtım şirketine ait dağıtıcı lisansının iptali veya sona ermesinden itibaren üç ay içerisinde dağıtıcı tadili başvurusu yapılmayan veya EPDK''ya yeni bayilik sözleşmesi ibraz etmeyen bayinin lisansı sona erdirilir.

45) Bayilik sözleşmesi ne zaman sona erer?

Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça bayilik sözleşmesinin aşağıdaki olaylardan herhangi biri gerçekleştiği anda sona erdiği kabul edilmektedir:

  • a) Tek taraflı fesih ihbarının sözleşmenin karşı tarafına varması
  • b) Karşılıklı fesih protokolünün imzalanması
  • c) Sözleşme süresinin dolması
  • d) Sözleşmenin ortadan kalktığını tespit eden bir mahkeme kararı alınması

46) İntifa, tapuya şerh edilmiş kira veya benzeri etkiye sahip diğer yazılı sözleşmelerin dağıtıcı tadilleriyle ilişkisi var mıdır?

Bayilik sözleşmelerinin tek taraflı veya karşılıklı fesih gerekçesi olarak gösterilen, rekabet mevzuatından kaynaklı karar ve düzenlemeler ile diğer muhtelif sebepler lisans tadilinin yapılması ya da başvurunun reddi bakımından önem arz etmez. Sözleşme feshine gerekçe olarak gösterilen intifa, tapuya şerh edilmiş kira veya benzeri etkiye sahip diğer yazılı sözleşmeler EPDK''nın lisans işlemlerinde zaten aranmamaktadır. Dolayısıyla bayilik sözleşmesi haricindeki sözleşmelerin nihai durumunun EPDK''nın lisans tadil işlemleriyle ilgisi yoktur.

47) Bayilik sözleşmesi fesih ihbarnameleri nasıl düzenlenmelidir?

Bayilik lisansının tadili için bayilik sözleşmesinin sebepten bağımsız ve şartsız olarak sona erdiğinin tespiti gerekir. Gerekli tespitin yapılabilmesi için ise sözleşme taraflarından en az birinin mevcut bayilik sözleşmesinin sona erdiğini ileri sürmesi ve sözleşmenin sona erdiği bilgisinin sözleşmenin karşı tarafına varması lazımdır. Bayilik sözleşmesini süresinden önce sona erdirmek için bayi ve dağıtıcı arasında karşılıklı bir fesih protokolü imzalanabildiği gibi, taraflardan birinin tek taraflı olarak sözleşmeyi fesih ettiği durumlar da vardır. Dolayısıyla fesih ihbarnameleri:

  • a) Bayilik sözleşmesinin şartsız olarak sona erdirilmesine ilişkin açık irade beyanını içermelidir.
  • b) Noter kanalıyla sözleşmenin karşı tarafına gönderilmiş olmalıdır.
  • c) Sözleşmenin karşı tarafına tebliğ edildiğine dair noterin tebliğ şerhini içermelidir.
  • d) Noter tasdikli olmalıdır.



Yukarıdaki koşulların tümünü taşımayan fesih ihbarnameleri EPDK''ya gönderilmez.

48) Sözleşmenin sona ermesinden önce stoklanan akaryakıtın satılması mümkün müdür?

Bayilik sözleşmesi sona ermiş bayinin lisansına kayıtlı dağıtıcıdan bayilik sözleşmesi geçerli olduğu sırada temin ederek stokladığı akaryakıtı, lisansı geçerli olduğu sürece kullanıcılara satmasında sakınca yoktur.

49) Bayilik sözleşmesinin hangi hallerde yenilenmesi gerekir?

Taraflar sözleşmenin devam etmesini aynı sözleşme içinde yer alan bir şarta bağlamışlar ise şartın gerçekleşmesi halinde mevcut bayilik sözleşmesi geçerli kalır. Lisans tadil başvurusunda bulunulmaz. Bayilik sözleşmesinin herhangi bir nedenle sona ermesine rağmen taraflar sözleşme ilişkisinin devamını isteyebilirler. Bu halde tarafların belirli süreli, dağıtıcının tip sözleşme örneğine uygun, tek elden satış sözleşmesi niteliğinde ve yeni bir bayilik sözleşmesi yapması icap eder. Bayi bu durumda da lisans tadil başvurusunda bulunmayacaktır. Bayi, yenilediği sözleşmeye istinaden lisansına kayıtlı dağıtıcıdan akaryakıt teminine devam edebilir. Bu durum bayinin "dağıtıcısı dışındaki diğer dağıtıcı ve onların bayilerinden ikmal yapmama" yükümlülüğüne aykırı değildir. Fakat bayilik lisansının sona erdirilmemesi için, aynı dağıtıcıyla yapılan yeni bayilik sözleşmesinin önceki sözleşmenin sona ermesinden itibaren üç ay içerisinde EPDK''ya sunulması gerekir. Bayilerin dağıtıcıları ile yapacakları tek elden satış sözleşmesine göre bayilik faaliyetini yürüteceği Kanun''da açıkça belirtilmiştir. Dolayısıyla bayilik sözleşmesi sona ermiş kişinin yukarıda belirtilen nitelikleri taşıyan bir bayilik sözleşmesi yaparak sözleşmesini yenilemesi gerekir. Bayi, sözleşmesi yenilenmeden lisansına kayıtlı dağıtıcıdan dahi akaryakıt temin etmemelidir.

50) Akaryakıt istasyonundaki eski dağıtıcıya ait belirtileri kim, ne kadar süre içerisinde kaldırmalıdır?

Bayilik sözleşmesinin süresinin bitiminde yeni dağıtıcıyla sözleşme yapılırsa bayi öncelikle lisansında dağıtıcı tadilini yaptırır. Sonrasında sözleşme yaptığı yeni dağıtıcının ürünlerini pazarladığı anlaşılacak şekilde faaliyetine devam eder. Bayi en geç bir ay içinde eski dağıtım şirketi ile ilgili tüm belirtileri kaldırmakla yükümlüdür.

51) Dağıtım şirketinin lisansı iptali edilir veya faaliyeti geçici olarak durdurulursa bayi nasıl hareket edecektir?

Bayiler, bayisi oldukları dağıtıcının lisansının iptal edilmesi halinde, sözleşmenin feshini beklemeksizin başka bir dağıtıcı ile sözleşme imzalayarak lisans tadil başvurusunda bulunurlar. Dağıtıcısının lisansının iptalinden itibaren üç ay içerisinde dağıtıcı tadili başvurusu yapmayan kişilerin bayilik lisansı sona erdirilir. Bayiler, bayisi oldukları dağıtıcının faaliyetinin geçici olarak durdurulması halinde ise, dağıtıcının yeniden faaliyete geçmesini beklemeksizin, faaliyetinin geçici olarak durdurulduğu süre ile sınırlı olmak ve lisanslarını tadil ettirmek kaydıyla başka bir dağıtıcıdan akaryakıt temin edebilir.

 

D. BAYİ-KULLANICI İLİŞKİLERİ

 

53) Kullanıcıya verilen zarar ve hasarlar nasıl tazmin edilecektir?

Teknik düzenlemelere uygun olmayan petrol ikmali nedeniyle kullanıcıya verilen zarar ve hasarların tazmini hususu, kullanıcıların muhatap olduğu lisans sahibi gerçek ve tüzel kişilerin lisanslarında ve sözleşmelerinde yer alır. Teknik düzenlemelere uygun olmayan akaryakıt ve madeni yağ ikmal edenler tüketiciye verdikleri zarar ve hasarları tazmin etmekle yükümlüdür. Zarar ve hasarların tazmini hususunda taraflar arasında çıkan uyuşmazlıklar Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun çerçevesinde tüketici hakem heyetleri veya tüketici mahkemelerince çözülür.

54) Kullanıcıya eksik akaryakıt teslimi halinde bayinin sorumluluğu nedir?

Bayiler kullanıcılar haricinde yeniden satış amaçlı satış yapılmaması ile yükümlüdür. Ayrıca Kanun''a göre bayiler, akaryakıtların kullanım amacını, niteliğini, niceliğini değiştirmemek ile de yükümlüdür. Bayi, akaryakıtın temini ve satışına yönelik kantar, akaryakıt pompası, sayaç vb. donanımın bakım, ayar ve muayenesini, Ölçüler ve Ayar Kanununa dayanılarak çıkarılan diğer mevzuatta belirtilen usul ve esaslara uygun olarak yapacaktır. Ayrıca bu amaçla rapor tutmak ve bu raporları muhafaza etmekle de yükümlüdür. Kantar, akaryakıt pompası ve sayaç ayarlarının bozuk olması veya ölçüm birimlerine ilişkin kurallara aykırılık nedeniyle akaryakıt tesliminin eksik yapıldığının tespiti halinde, bayi tespit edilen miktar çerçevesinde talep edilecek zarar ve ziyanı ödemekle yükümlü olur.

55) Kullanıcıya hangi şartlarda elektronik sistemlerle akaryakıt satılabilir?

Kurul 07.02.2007 tarihli ve 1088/1 sayılı Kararıyla; dağıtım şirketlerinin elektronik sistemlerle, Özel Tüketim Vergisi Kanunu kapsamındaki müstesnalıklardan yararlanan kişiler de dâhil olmak üzere, kullanıcılara bayileri aracılığı ile akaryakıt satabilmelerine karar vermiştir.

56) Bayiler elektronik sistemlerle kullanıcılara yapacakları akaryakıt satışları için finansal aracılık hizmeti alabilirler mi?

Dağıtıcıların yanı sıra istasyonlu kategorili bayilik lisansı sahipleri de elektronik sistemlerle kullanıcılara yapılacak akaryakıt satışları için finansal aracılık hizmeti alabilir. Finansal aracılık hizmetleri sadece;

  • a) Elektronik sistemlerin kullanıldığı,
  • b) İkmalin bayilik lisansına sahip akaryakıt istasyonlarından yapıldığı,
  • c) Karayolu araçlarının enerji ihtiyacının karşılandığı akaryakıt satışları için alınabilir.

57) Bayilerin finansal aracılık hizmeti alabileceği sermaye şirketlerinin hangi yükümlülükleri yerine getirmesi gerekir?

İstasyonlu bayilere ve/veya dağıtıcılara finansal aracılık hizmeti verecek sermaye şirketleri;

  • a) Faaliyetlerini, genel hükümlere ve petrol piyasası mevzuatına uygun olarak, lisans sahipleri ve kullanıcılarla akdedilecek yazılı sözleşmeler çerçevesinde yürütmek,
  • b) Akaryakıt alım-satımı yapmamak ve akaryakıt bedelini, kullanıcılara aynen yansıtmak,
  • c) İlgili mevzuata göre lisans sahiplerince belirlenen akaryakıt fiyatlarına müdahale etmemek,
  • ç) Fatura tanziminde ve tahsilâtlarında mali mevzuata uygun hareket etmek,
  • d) Hizmet bedeli tahsil edilecekse, bu bedeli ayrıca faturalandırmak ve akaryakıt fiyatına eklememek veya akaryakıt fiyatından indirmemek,
  • e) Lisans sahipleri ve kullanıcılarla yapılacak sözleşme örneklerini ve bunlarda yapılacak değişiklikleri yürürlüğe koymadan önce EPDK''ya bildirmek,
  • f) EPDK tarafından istenen bilgi ve belgeleri vermek, tutanakları imzalamak ile görevlilerin inceleme yapmasına müsaade etmek, ile yükümlüdür.

58) Bayilerin güvenlik ve sağlık konularında alacağı önlemler nelerdir?

Lisans sahibi, çevreyi korumak, işçi sağlığı ve iş güvenliğini sağlamak ve mevzuat hükümleri çerçevesinde her türlü emniyet tedbirlerini almakla yükümlüdür. Diğer taraftan Petrol Piyasasında Uygulanacak Teknik Kriterler Yönetmeliği''ne göre lisans sahipleri:

  • a) Tesislerin yapım ve işletilmesinde görevinin gerektirdiği vasıf ve eğitime sahip personel istihdam eder.
  • b) Personelin görev tanımı ile eğitim sürelerini kapsayacak şekilde bir program hazırlar ve uygular.
  • c) Acil durum esnasında ihtiyaç duyulacak personel, donanım, alet ve malzemeleri hazır bulundurur.
  • d) Tesislerdeki potansiyel tehlikeler ve müdahale imkânları hakkında ilgili makamlara bilgi verir.
  • e) Etki alanındaki personel ve halkın tahliyesi ile diğer gerekli önlemlerin alınması için ilgili yerel makamlar ile koordinasyon sağlar.
  • f) Acil durum halinde, ilgili mevzuat doğrultusunda gerekli emniyet tedbirlerini alarak müdahalede bulunabilir.

 

E. FİYATLANDIRMA

 

60) Akaryakıt bayi fiyatıyla ilgili esaslar nelerdir?

Dağıtıcıların bayilerine, akaryakıt satışı yapabileceği tavan fiyata akaryakıt dağıtım fiyatı ve bayilerin kullanıcılara akaryakıt satışı yapabileceği tavan fiyata ise akaryakıt bayi fiyatı denir. Bayilik (istasyonlu) lisansı kapsamındaki faaliyetlerde sunulan mal ve hizmetlerde fiyat ilanı esası uygulanır. Piyasada faaliyet gösteren bayilik (istasyonlu) lisansı sahipleri akaryakıt teslimlerini fiyat ilanlarına göre yapmakla yükümlüdür. İlan panosundaki değişiklikler, bayi tarafından her sayfasına müteselsil sıra numarası verilerek kaşelenmiş olan defterde değişiklik tarihlerinde açılan sayfalara işlenir.

61) Bayilerin fiyat ilanıyla ilgili diğer yükümlülükleri nelerdir?

Bayilik (istasyonlu) lisansı sahipleri;

  • a) İstasyonlarında veya köy pompalarında, satışa sundukları akaryakıtların resmi isimlerini ve tavan fiyatlarını istasyonların ön cephesinde, yoldan açıkça görünür şekilde konuşlandırılmış ilan panosunda ilan eder.
  • b) İlan panosunda yer alan akaryakıt türlerini istasyonunda veya köy pompalarında satışa hazır bulundurur.
  • c) Her bir akaryakıt pompasında, pompada satılan akaryakıtın resmi ismi ile fiyatını belirtir.
  • d) İlan panosunda yer alan tavan fiyatların üzerinde akaryakıt satışı yapamaz.
  • e) Kullanıcılar tarafından dağıtıcı lisansı sahiplerine yapılabilecek ihbar ve şikâyetlere ilişkin açıklamalar ile ücretsiz telefon numarasının yer aldığı levha ve/veya çıkartmaları, istasyonlarında pompa adası bulunması halinde her adaya asar. Ada bulunmaması halinde tüm pompalara asar.

62) Bayilerin fiyat ilan panolarında hangi bilgiler yer almalıdır?

İlan panolarında aşağıdaki bilgiler yer alır:

  • a) Satışa sunulan akaryakıtların resmi isimleri
  • b) Satışa sunulan akaryakıtların tavan fiyatları
  • c) Bayisi olunan dağıtıcı lisansı sahibinin marka ve logosu
  • d) Bayilik lisansı sahibinin adı veya unvanı
  • e) Bayilik lisansının tarih ve sayısı



İlan panosu hariç olmak ve pompa üzerinde yer alan resmi isimlerin okunmasını engellememek kaydıyla, istasyonun dâhilinde veya haricinde ticari isim ve markalar ile bunlara ilişkin işaretler kullanılabilir.

63) EPDK akaryakıt üzerindeki vergilere veya akaryakıt fiyatlarına müdahale edebilir mi?

Vergi, resim ve harçlara ilişkin konularda diğer mercilerce yapılacak düzenleme çalışmaları hakkında EPDK''nın haberdar edilmesi ve çalışmalara iştirakinin sağlanması Kanunen zorunlu değildir. Dolayısıyla EPDK''nın akaryakıt fiyatları üzerindeki vergilere müdahale etme yetkisi yoktur. Ancak bazen petrol piyasasında faaliyetleri veya rekabeti engelleme, bozma veya kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran veya doğurabilecek nitelikte anlaşma veya eylemlerin piyasa düzenini bozucu etkiler oluşturabilir. Bu takdirde her seferinde iki ayı aşmamak üzere bölgesel veya ulusal düzeyde uygulanmak için taban ve/veya tavan fiyat tespitine EPDK yetkilidir.

 

F. KİLOMETRE TAHDİDİ

 

65) Kilometre tahdidi nedir?

Kilometre tahdidi, 5015 sayılı Kanunda, "Şehir içi veya şehirlerarası trafiğe açık yollarda aynı istikamette iki akaryakıt istasyonu arasındaki Kurul tarafından çıkarılacak yönetmelikte belirlenecek asgarî mesafe" olarak tanımlamıştır.

Petrol Piyasası Lisans Yönetmeliğinin 45 inci maddesi ise, "İki akaryakıt ve/veya otogaz istasyonu arasındaki mesafe, aynı yönde olmak üzere; şehirlerarası yollarda on, şehir içi yollarda bir kilometreden az olamaz." hükmünü amirdir.

66) Kilometre Tahdidinden Muaf Olunacak Haller

Önceden bayilik lisansı verilmiş olan akaryakıt istasyonları için yapılacak olan lisans başvurularında asgari mesafe tespit tutanağı aranmamaktadır..

67) Kilometre Tahdidine İlişkin Uygulama Esasları

Akaryakıt istasyonları arasındaki asgari mesafe kısıtlaması uygulamalarında,
a) İstasyonun üzerinde bulunduğu yol isminin veya yol kodunun değil, yön esasının dikkate alınması;
b) Şehirlerarası yolların üzerindeki akaryakıt istasyonları arasında on kilometrelik mesafenin aranması,
c) Şehir içi yolların üzerindeki akaryakıt istasyonları arasında bir kilometrelik mesafenin aranması,
d) Şehir içi yollar ile şehirlerarası yolların kesiştiği kesimlerde yer alan istasyonlar arasında en az bir kilometrelik mesafenin bulunması,
e) Şehir içi yollar ile şehirlerarası yolların yukarıda açıklanan hususlar dikkate alınarak birbirlerinden ayrı olarak değerlendirilmesi
gerekmektedir.
Kilometre tahdidine ilişkin hükümlerin uygulanmasında; şehir içi yol, belediye (veya büyükşehir belediye) mücavir alan sınırları içinde kalan tüm karayollarını, şehirlerarası yol, şehir içi karayolları dışında kalan tüm karayollarını (erişim kontrollü yollar, devlet yollarlı il yolları, köy yolları, vb.), aynı yön ibaresi ise, bölünmüş olsun veya olmasın yolun gidiş veya geliş yönünü ifade etmektedir.

68) Asgari Mesafe Tespit Tutanağı

Asgari mesafe tespit tutanağı; aynı yol üzerinde önceki ve sonraki en yakın akaryakıt istasyonları arasındaki mesafenin metre cinsinden tespitinin yapıldığı, EPDK hitaplı, imzalı ve resmi mühürlü belgedir. Lisans başvurularında bu belgenin aslının ibraz edilmesi gerekmektedir.

69) Asgari Mesafe Tespit Tutanağı Düzenlemek

Asgari mesafe tespit tutanağı düzenlemekle yetkili ve görevli idari makamlar, belediye sınırları ve mücavir alanlar dışı ile kanunlarda münhasıran il özel idaresine yetki verilen hususlarda il özel idaresi; büyükşehir belediyesi sınırları ve mücavir alanlar içinde büyükşehir belediyesinin yetkili olduğu konularda büyükşehir belediyesi, bunların dışında kalan hususlarda büyükşehir ilçe veya ilk kademe belediyesi; belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde belediye ve organize sanayi bölgesi sınırları içinde organize sanayi bölgesi tüzel kişiliğidir.
6360 Sayılı On Üç İlde Büyükşehir Belediyesi Ve Yirmi Altı İlçe Kurulması İle Bazı Kanun Ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 1' inci maddesi, "Aydın, Balıkesir, Denizli, Hatay, Malatya, Manisa, Kahramanmaraş, Mardin, Muğla, Tekirdağ, Trabzon, Şanlıurfa ve Van illerinde, sınırları il mülki sınırları olmak üzere aynı adla büyükşehir belediyesi kurulmuş ve bu illerin il belediyeleri büyükşehir belediyesine dönüştürülmüştür.
Adana, Ankara, Antalya, Bursa, Diyarbakır, Eskişehir, Erzurum, Gaziantep, İzmir, Kayseri, Konya, Mersin, Sakarya ve Samsun büyükşehir belediyelerinin sınırları il mülki sınırlarıdır. Birinci ve ikinci fıkrada sayılan illere bağlı ilçelerin mülki sınırları içerisinde yer alan köy ve belde belediyelerinin tüzel kişiliği kaldırılmış, köyler mahalle olarak, belediyeler ise belde ismiyle tek mahalle olarak bağlı bulundukları ilçenin belediyesine katılmıştır.
İstanbul ve Kocaeli il mülki sınırları içerisinde bulunan köylerin tüzel kişiliği kaldırılarak bağlı bulundukları ilçe belediyesine mahalle olarak katılmıştır.
Birinci, ikinci ve dördüncü fıkrada sayılan illerdeki il özel idarelerinin tüzel kişiliği kaldırılmıştır…" hükmünü amir olup, 36' ncı madde uyarınca 30.03.2014 tarihi itibariyle yürürlüğe girmiş ve söz konusu illerdeki il özel idarelerinin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun 3üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde büyükşehir belediyesi, "Sınırları il mülki sınırı olan ve sınırları içerisindeki ilçe belediyeleri arasında koordinasyonu sağlayan; idarî ve malî özerkliğe sahip olarak kanunlarla verilen görev ve sorumlulukları yerine getiren, yetkileri kullanan; karar organı seçmenler tarafından seçilerek oluşturulan kamu tüzel kişisi" olarak tanımlanmakta, büyükşehir belediyesinin görev, yetki ve sorumluluklarına ilişkin 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi, "Büyükşehir belediyesi tarafından yapılan veya işletilen alanlardaki işyerlerine büyükşehir belediyesinin sorumluluğunda bulunan alanlarda işletilecek yerlere ruhsat vermek ve denetlemek." hükmünü taşımaktadır.


70) Asgari Mesafe Tespit Tutanağı Hususundaki Şikâyetleri Değerlendirmekle Yetkili İdari Makamlar

Asgari mesafe tespit tutanağına ilişkin tüm ihbar ve şikâyetlerin, asgari mesafe tespit tutanağını düzenleyen yetkili idari makam nezdinde yapılması gerekmektedir. Eğer şikâyete ilişkin idari başvurudan sonuç alınamazsa, söz konusu işlemden menfaati ihlal olanların İçişleri Bakanlığından veya adli makamlardan hukuka aykırılığın giderilmesini talep etmeleri gerekmektedir. İdari veya adli makamlar tarafından bir aykırılığın tespit edilip Kurumumuza bildirilmesi halinde gerekli işlemler Kurumumuz tarafından yapılacaktır.
Kurumumuzun, kilometre tahdidi konusunda, bazı düzenleyici kararlar almak ve işlemler yapmak dışında, istasyonların kurulacağı alanlar hakkında münferiden değerlendirme yapmak ve görüş vermek gibi bir görev ve yetkisi ise bulunmamaktadır.

71) Kilometre tahdidi uygulamalarında akaryakıt ve LPG istasyonları nasıl değerlendirilmektedir?

Kurul 05.01.2006 tarihli ve 630/68 sayılı Kararıyla; istasyonlar arası asgari mesafeye ilişkin işlem ve uygulamalarda akaryakıt istasyonlarının kendi aralarında ve LPG istasyonlarının da kendi aralarında değerlendirmeye tabi tutulmasına karar vermiştir. Bu kapsamda, Kanun''daki akaryakıt istasyonu tanımında yer almayan yapıların veya parsel sınırlarının kilometre tahdidiyle ilgili ölçümlerde esas alınamayacağı değerlendirilmektedir.

72) Kilometre tahdidinde dikkate alınacak şehir sınırları ile birbirine komşu mahalli idarelerin yapması gereken işlemler hakkında hangi bilgiler verilebilir?

Büyükşehir belediyelerinde büyükşehir belediyesinin diğer belediyelerde ise belediyenin mücavir alan sınırı şehir sınırı olarak kabul edilmektedir. Buna göre belediye/büyükşehir belediye mücavir alan sınırları içindeki tüm trafiğe açık karayolları şehir içi yoldur. Belediye/büyükşehir belediye mücavir alanı dışındaki tüm trafiğe açık karayolları şehirlerarası yoldur. Karayolunun erişim kontrollü yol, devlet, il veya köy yolu olması kilometre tahdidine ilişkin değerlendirmeleri etkilemez. Birbirine komşu iki belediyenin/büyükşehir belediyesinin yetki sahasında bulunan akaryakıt istasyonları şehir içi yol üzerinde sayılır. Çünkü iki şehrin birbirine komşu olması bu belediyelere asgari mesafe kısıtlamasına ilişkin Kanun hükmüne aykırı imar düzenlemesi ve idari işlem yapma yetkisi vermemektedir. Benzer şekilde, şehirlerarası yol üzerinde ve il sınırına on kilometreden daha yakın bir noktaya akaryakıt istasyonu kurulmak istenmesi halinde ilgili il özel idaresinin karayolunun komşu il dâhilinde kalan kısmı hakkında bilgi almalıdır. Dolayısıyla bu durumdaki akaryakıt istasyonları arasında da en az bir veya on kilometre mesafenin bulunduğu yeni akaryakıt istasyonunun kurulacağı belediye başkanlığınca/büyükşehir belediye başkanlığınca veya il özel idaresince kontrol edilmelidir.

73) Kilometre tahdidi hükümlerine uygunluk kim tarafından sağlanır?

Kanunun ve Kanuna dayanılarak çıkarılmış olan Yönetmeliğin kilometre tahdidi konusundaki hükümleri tüm mahalli idareler bakımından bağlayıcıdır. Akaryakıt istasyonlarının kilometre tahdidine uygun olarak kurulabilmesi için imar planlarının hazırlanması ve her türlü izin ve ruhsatın verilmesi sırasında, kilometre tahdidine ilişkin mevzuattaki hükümlerin mahalli idareler tarafından ayrıca dikkate alınarak uygulanması gerekmektedir.

74) Hangi akaryakıt istasyonları için yapılan başvurularda Asgari Mesafe Tespit Tutanağı ibrazından aranmaz?

Önceden bayilik lisansı verilmiş akaryakıt istasyonları için yapılacak lisans başvurularında Asgari Mesafe Tespit Tutanağı aranmaz.

75) Kilometre tahdidi hükümlerine uygunluğun sağlanmasında öncelik hangi yere aittir?

Aynı yol üzerinde birden çok akaryakıt istasyonu için yapı ruhsatı başvurusu varsa, yetkili mahalli idare önceliği imar planında akaryakıt istasyonu alanı olarak ilk onaylanan yere vermelidir. Bunun dışında kalan başvuru yapılması, yol geçiş izni vb. belgeler alınması gibi durumlar kazanılmış hak olarak kabul edilmemelidir. İmar planı onayı işlemleri süren birden çok başvurunun hangisine öncelik verileceğinin belirlenmesi ise onay makamı olan yetkili mahalli idarenin takdirindedir. Kilometre tahdidi koşulunu sağlamayan mahallerdeki akaryakıt istasyonları için izin, ruhsat ve benzeri diğer belgelerin verilmemesi gerektiği açıktır.

76) Kilometre tahdidi uygulamaları için EPDK''dan münferit görüş alınması gerekir mi?

Kanun uyarınca EPDK''nın kilometre tahdidi konusunda genel düzenleyici kararlar almak dışında, istasyonların kurulacağı alanlar hakkında münferiden değerlendirme yapmak ve görüş vermek gibi bir görevi bulunmamaktadır. Dolayısıyla akaryakıt istasyonları arasındaki kilometre tahdidi uygulamasına yönelik tüm hususların ilgili mevzuatının esas alınması suretiyle yetkili mahalli idarece değerlendirilmesi gerekir. EPDK''ya harita ve planlar gönderilerek, belirli bir istasyon yerinin kilometre tahdidi bakımından uygun olup olmadığına ilişkin sorular yöneltilmemelidir.

77) Bir istasyonda ikinci bir istasyon kurulması kilometre tahdidine aykırı mıdır?

İmar planlarının hazırlanmasında, akaryakıt ve/veya LPG satış amaçlı tüm istasyonlar bütün olarak değerlendirilebilir. Yapı kullanma ruhsatı aşamasına gelmeden önce istasyon türlerinin ayrıştırılmasının gerekli olmadığı değerlendirilmektedir. Gerekli izinlerin alınması ve durumun yapı kullanma ruhsatında yer alan "kullanım amacı" bölümüne ayrıca işlenmesi koşuluyla, aynı yapı kullanma ruhsatında iki ayrı istasyonun bulunması mümkündür. Bir akaryakıt istasyonunun yapı kullanma ruhsatında kullanım amacı değiştirilir ve İAÇ Ruhsatı da dâhil gerekli izinleri alınırsa, aynı istasyon içinde ikinci bir akaryakıt veya LPG istasyonu kurulabilir. Aynı istasyon içinde kilometre tahdidine ilişkin hükümler uygulanamaz. Ancak, yeni bir imar planı düzenlenmek istenmesi halinde kilometre tahdidi aranmalıdır.

78) Faal olmayan bir akaryakıt istasyonu kilometre tahdidinde dikkate alınır mı?

Halen faal olmamasına ve lisansı bulunmamasına rağmen; yapı ruhsatında, yapı kullanma izninde veya İAÇ Ruhsatına kullanım amacı olarak "akaryakıt istasyonu" yazılmış yapıların istasyonlar arası asgari mesafe ölçümü yapılırken mahalli idarelerce faal bir akaryakıt istasyonu gibi dikkate alınması gerekir. Yetkili mahalli idarelerin aksi yönde uygulama yapması, taraflar arasında hukuki ihtilafların doğmasına ve atıl yatırımların ortaya çıkmasına neden olmaktadır. Dolayısıyla yetkili mahalli idareler, faal olmayan akaryakıt istasyonlarının yakınında, kilometre tahdidi şartına aykırı olarak akaryakıt istasyonu inşasına hiçbir aşamada izin veya ruhsat vermemelidir.

 

G. RUHSAT İŞLEMLERİ

 

80) Yapı ruhsatı almadan akaryakıt istasyonu inşa etmek suç teşkil eder mi?

Türk Ceza Kanunu''nun 184 üncü maddesine göre belediye sınırları içinde veya özel imar rejimine tâbi yerlerde yapı ruhsatı alınmadan veya ruhsata aykırı olarak bina yapmak veya yaptırmak suçtur. Akaryakıt istasyonları da madde kapsamında yer almaktadır. Yapı ruhsatı olmadan başlatılan inşaatlar dolayısıyla kurulan şantiyelere elektrik, su veya telefon bağlantısı yapılmasına müsaade etmek de suçtur. Ancak kişinin, ruhsatsız ya da ruhsata aykırı olarak yaptığı veya yaptırdığı binayı imar plânına ve ruhsatına uygun hale getirmesi halinde, kamu davası açılmaz. Bu halde daha önceden açılmış kamu davası varsa düşer. Mahkûmiyet varsa bütün sonuçlarıyla ortadan kalkar.

81) Karayolları Trafik Kanunu''nu uyarınca akaryakıt istasyonları için alınması gerekli izinler nelerdir?

Karayolları Trafik Kanunu uyarınca karayollarında her iki taraftan sınır çizgisine elli metre mesafe içinde bağlantıyı sağlayacak geçiş yolları yönünden; akaryakıt istasyonları için o karayolunun yapım ve bakımı ile sorumlu kuruluştan izin alınması zorunludur. Verilen izinler, ilgili valiliğe bildirilir. İzinsiz yapılan akaryakıt istasyonlarının yapımı ve işletilmesi yetkililerce durdurulacaktır. Şartlar yerine getirilmeden işletme izni verilmez. Bağlantı yolu her türlü gider sorumlulara ait olmak üzere yolun yapım ve bakımıyla ilgili kuruluşça ortadan kaldırılır. Belediye sınırları içindeki karayolları kenarında yapılacak veya açılacak akaryakıt istasyonları için de Belediyelerden izin ve bazı hallerde Karayolları Bölge Müdürlüğü''nden uygun görüşü alınması zorunludur.

82) Mahalli idarelerin akaryakıt istasyonlarına ruhsat vermesi için gerekli ön şartlar nelerdir?

Belediye sınırları ve mücavir alanları içinde, her türlü akaryakıt istasyonlarına nazım imar ve uygulama imar plânına uygun olmak kaydıyla belediye tarafından izin verilebilir. Akaryakıt istasyonlarına izin verilmesi için nazım imar plânında akaryakıt istasyonu olarak gösterilmesi şarttır. Bu istasyonlara çalışma ruhsatı büyükşehirlerde büyükşehir belediyesi tarafından verilir. Belediye sınırları dışındaki akaryakıt istasyonlarına il özel idarelerince ruhsat verilmektedir. Tesislere coğrafi konumlara göre İAÇ Ruhsatından muafiyet tanınmasına ilişkin bir hüküm mevzuatta bulunmamaktadır. Bu nedenle köy yerleşik alanlarındaki akaryakıt istasyonlarının da İAÇ Ruhsatı alması gerekir.

83) Akaryakıt istasyonlarının ruhsatlandırılmasında dikkate alınacak standart nedir?

Sanayi ve Ticaret Bakanlığı''nın yayınladığı ÖSG-2007/09 sayılı tebliğ uyarınca, Türk Standartları Enstitüsü tarafından hazırlanan TS 12820 "Akaryakıt İstasyonları-Emniyet Gerekleri" Standardının akaryakıt istasyonları için mecburi olarak uygulanması gerekmektedir.

84) Akaryakıt istasyonunun İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı''na tapu sicil ve depo bilgilerinin yazılması zorunlu mudur?

Yetkili idarelerce akaryakıt istasyonları için düzenlenecek İAÇ Ruhsatlarında istasyonda yanıcı ve parlayıcı madde kategorisindeki sıvıların depolanması amacıyla bulunacak depoların hacim bilgileri yazılacaktır. Yanıcı ve parlayıcı madde kategorisindeki sıvılardan depolanmasına izin verilenlerin sınıfları ile istasyonun bulunduğu yerin pafta, ada, parsel bilgilerinin de İAÇ Ruhsatına yazılması zorunludur. Akaryakıt istasyonlarında bulunan tipik parlayıcı ve yanıcı sıvıların sınıfları TS 12820 "Akaryakıt İstasyonları-Emniyet Gerekleri" Standardında düzenlenmiştir. Yanıcı ve parlayıcı madde kategorisindeki sıvıların depolanması amacıyla kullanılan tesis ve düzeneklerde, İAÇ Ruhsatında kayıtlı hacimden fazla ve başka kategoriden sıvı depolanamaz. Bu tesis ve düzeneklerde gerçekleştirilecek tadilatlar İAÇ Ruhsatına işlenmeden faaliyete geçirilemez. Yetkili mahalli idareler, İAÇ Ruhsatının verilmesinden sonra yapacakları denetimlerde bu hususların yerine getirilip getirilmediğini kontrol edecektir. İAÇ Ruhsat Yönetmeliğinde yer alan hükümlerin uygulanmasına ilişkin olarak yetkili idareler tarafından istenecek görüşler İçişleri Bakanlığınca verilmektedir.

85) İşletmecisi değişen akaryakıt istasyonlarının İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarıyla ilgili hangi işlemler yapılır?

Ruhsatta belirtilen faaliyet konusu ve adresin değişmemesi kaydıyla işyerinin devredilmesi halinde, devralan kişinin başvurusu üzerine dosyadaki bilgi ve belgeler esas alınmak suretiyle yeni işletmeci adına tekrar İAÇ Ruhsatı düzenlenir. İşyerinin başka bir adrese nakledilmesi halinde ise yeniden ruhsatlandırılması esastır. Ruhsatın yenilenmesi veya intibakı gereken hallerde yetkili mahalli idareye en geç üç ay içinde müracaat edilmesi zorunludur. Bayilik lisansına kayıtlı İAÇ Ruhsatı bilgilerinde değişiklik olursa, bayi değişiklikten itibaren altmış gün içerisinde yeni ruhsat sureti ve gerekli diğer belgeleri EPDK''ya ibraz ederek lisans tadil başvurusunda bulunmakla yükümlüdür.

86) Hukuka aykırı olarak düzenlendiği düşünülen imar planı, yapı ruhsatı, yapı kullanma izni veya işyeri açma ve çalışma ruhsatı hakkında hangi mercilere müracaat edilebilir?

Mahalli idareler tarafından düzenlenen imar planları, ruhsat ve izinlerdeki hukuka aykırılıkların giderilmesi hususunda EPDK''nın herhangi bir görev ve yetkisi bulunmamaktadır. Dolayısıyla bu konulardaki şikâyet ve müracaatların;

  • a) İşlemi tesis eden mahalli idare,
  • b) Mahalli idareler üzerinde denetim yetkisine haiz İçişleri Bakanlığı,
  • c) İşlemin iptali için idari yargı mercileri, nezdinde yapılması gerekmektedir.

87) Numaralandırma çalışmasından kaynaklı ruhsat değişikliğinde lisans tadil edilir mi?

Mahalle, cadde, sokak ve benzeri yerlerin isim veya numaralarının değişmesi nedeniyle aynı işyeri için yeni İAÇ Ruhsatı düzenlenmez. Yetkili idare İAÇ Ruhsatında yer alan bilgileri günceller. Bu durumda bayilik lisansına kayıtlı İAÇ Ruhsatı bilgilerinde değişiklik olması halinde, bayi değişiklikten itibaren altmış gün içerisinde yeni ruhsat sureti ve gerekli diğer belgeleri EPDK''ya ibraz ederek lisans tadil başvurusunda bulunmakla yükümlüdür. Mahalle, cadde, sokak ve benzeri değişiklikler nedeniyle yapılan bu gibi güncellemelerden kaynaklanan lisans tadillerinde lisans tadil bedeli alınmamaktadır.

88) EPDK''nın akaryakıt istasyonlarındaki araç temizlik, market gibi bölümlerin nitelikleri ve işletilmesiyle ilgisi var mıdır?

Akaryakıt istasyonlarında araç temizlik, market, lokanta, dinlenme tesisi gibi kullanıcı ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik bölümler bulunabilmektedir. Ancak, bu bölümlerin nitelikleri ve işletim faaliyetleri EPDK''nın görev ve yetki sahası dışındadır. Böyle yerler İAÇ Ruhsatını veren yetkili idarenin denetimine tabidir. Dolayısıyla belirtilen yerlere ilişkin her türlü müracaat İAÇ Ruhsatını veren mahalli idareye yapılmalıdır.

 

H. BAYİNİN TİCARİ DURUMUNDAKİ DEĞİŞİKLİKLER

 

90) Lisans sahibi gerçek kişinin, istasyonu işletmek maksadıyla kurulan bir şirkete ortak olması halinde bayilik lisansıyla ilgili yapması gereken müracaat nedir?

Gerçek kişi olan bayi akaryakıt istasyonunu işletmek maksadıyla kurulan bir ticaret şirketine ortak olabilir. Bu takdirde gerçek kişi adına verilmiş lisansın sona erdirilmesi ve kurulan şirket adına yeni lisans alınması gerekir. Bu halde tesis devredilmiş olacağı için gerçek kişi lisansının sona erdirilmesi için EPDK''ya başvuracaktır. Yeni kurulan şirketin ise kendisine lisans verilmesi talebiyle EPDK''ya başvurması ve kendi unvanına göre düzenlenmiş belgeleri sunması icap eder.

91) Adi şirket ortaklarında değişiklik olursa bayilik lisansıyla ilgili yapılacak işlem nedir?

Adi şirket teşkil eden birden fazla gerçek kişiye verilmiş bayilik lisansları mevcuttur. Adi şirketlerde ortaklarından birinin ayrılması, yeni ortak alınması veya ortaklığın dağılması halinde adi şirket yapısı değişir. Bu hallerde mevcut lisansın sona erdirilmesi ve güncel ortaklık yapısına uygun yeni lisans alınması gerekir.

92) Lisans sahibi gerçek kişinin ölümü halinde kanuni mirasçılarının yapacağı işlemler nelerdir?

Akaryakıt istasyonunun sahibi ölürse, yeni ruhsat düzenlenmeksizin kanuni mirasçıları adına eski İAÇ Ruhsatı''nın intibakı yapılır. Bu işlem için mirasçıların yetkili mahalli idareye en geç altı ay içinde müracaat etmesi zorunludur. Lisans sahibi öldüğünde bayilik lisansının sona erdirilmesi de gerekir. Ölen şahsın bayilik lisansının sona erdirilebilmesi için ilgili mahkemeden alınmış mirasçılık belgesinin veya lisans sahibinin ölümünü gösterir vukuatlı nüfus kayıt örneğinin aslı veya noter tasdikli bir suretinin EPDK''ya ibrazı gerekir. Söz konusu istasyon için yeni lisans almak isteyen mirasçılar kendi adlarına düzenlenen belgelerle bayilik lisansı başvurusunda bulunabilir. Mirasçıların ölen şahsın lisansının sona ermesini müteakip lisans alması mümkündür.

93) Bayiyi temsil ve ilzama yetkili şahıslardaki veya bunların yetkilerindeki değişiklikler bildirilecek midir?

Yetkisiz kişilerin EPDK nezdinde lisans sahibini bağlayıcı işlemler yapmasının önlenmesi gerekir. Bayiler kendilerini temsil ve ilzam etmekle yetkili kişilerin isminde, yetki süresinde ya da kapsamında değişiklik olursa durumu bir yazıyla EPDK''ya bildirmelidir. Yazının ekinde bayinin güncel imza sirkülerinin noter tasdikli suretinin bulunması uygun olur.

94) Tüzel kişinin ortağı hisselerini devrederse EPDK''ya hangi bilgiler verilir?

İşyerine yeni ortak alınması veya ortaklardan birinin hisselerini devretmesi durumunda yeni İAÇ Ruhsatı düzenlenmediği gibi bayilik lisansında da tadil yapılmaz. Ancak kayıtların güncelliği ve takibi için, şirketin EPDK''ya yeni bir Ortaklar ve Hisse Dağılım Beyanı ile yeni ortakların adli sicil kayıtları veya adli sicil beyan formlarını göndermesi uygun olacaktır.

95) Şirketlerin birleşmesi halinde bayilik lisanslarıyla ilgili ne gibi işlemler yapılır?

Yalnızca aynı türden şirketler birleşebilir. Birleşme işlemi kesinleştikten sonra kalan yahut yeni kurulan şirket, ortadan kalkan şirketlerin yerine geçer. Bunların bütün hak ve borçları, kalan veya yeni kurulan şirkete geçer. Şirketlerin birleşmesinden yeni bir şirket meydana gelmişse, durumun ayrıca ticaret siciline tescili ve ilanı gerekir. Şirketlerden biri diğerini devir almış ise ortadan kalkan şirketin bayilik lisansının sona erdirilmesi ve kalan şirkete lisans verilmesi icap eder. Tüm şirketlerin yerine yeni bir şirket kurulmuş ise ortadan kalkan tüm şirketlerin bayilik lisanslarının sona erdirilmesi ve yeni şirkete lisans verilmesi gerekir.

96) Şirket türünün değişmesi halinde bayilik lisansının tadili gerekir mi?

Ticaret şirketleri kollektif, komandit, anonim veya limited şirket türünde kurulabilir. Bir ticaret şirketinin türünün diğer bir ticaret şirketi türüne çevrilmesi kanunda aksine hüküm olmadıkça, yeni türe ait kuruluş usulüne tabidir. Böylece yeni türe çevrilen şirket eskisinin devamıdır. Türü değişen şirket, bayilik lisansına kayıtlı unvanın tadili için EPDK''ya başvuracaktır.

97) Tüzel kişinin unvanı veya gerçek kişinin adı değişirse hangi tadil yapılır?

Tüzel kişinin ticari unvanı veya gerçek kişinin adı değiştiğinde, unvanı veya adı değişen kişi bayilik lisansına kayıtlı unvanın tadili için EPDK''ya başvuracaktır. Aksi takdirde, unvan tadili yapılmamış kişinin diğer başvuruları ve lisans tadil talepleri sonuçlandırılamaz.

 

I. İSTASYON DIŞINDA AKARYAKIT İKMALİ

 

99) Tarım sektörünün ihtiyaçları için akaryakıt satışı nasıl yapılır?

İstasyonlu akaryakıt bayileri, lisansları kapsamındaki akaryakıt istasyonları yoluyla, lisansına işlenmek ve gerekli tedbirleri almak kaydıyla, tarım sektörünün ihtiyaçları için tanker ve köy pompası vasıtasıyla LPG hariç akaryakıt satışı yapabilir. Bayinin lisansına tarımsal amaçlı satış tankeri ve/veya sabit köy pompası işletmesinden önce, tarımsal amaçlı satış tankerlerine ve sabit köy pompalarına dağıtım şirketi tarafından istasyon otomasyon sisteminin kurulmuş olması gerekmektedir. Lisansa işlenmiş tarımsal amaçlı satış tankerlerinin bayinin kendi akaryakıtının taşınmasında da kullanılabileceği değerlendirilmektedir. Tarım sektörünün ihtiyacı için yapılan satışlar kapsamında lisansa kayıtlı tanker veya köy pompası vasıtasıyla sadece traktör, biçerdöver, çapa makinesi ve benzeri tarım araçlarına akaryakıt ikmali yapılabileceği değerlendirilmektedir. Öte yandan, tarımsal amaçlı satış tankerleri vasıtasıyla sadece belirli bir il sınırları dâhilinde satış yapılmasına dair herhangi bir sınırlama ilgili mevzuatta mevcut değildir. Tarımsal amaçlı satış tankerinin bayilik lisansına işlenmesinden önce tanker hakkında Ulaştırma Bakanlığı''ndan taşıma yetki belgesi ve yetkili kuruluşlardan da tanker sayacı muayene cüzdanı alınması lazımdır. Bayilik (istasyonlu) lisansına kayıtlı olmayan sabit köy pompalarıyla akaryakıt ikmali yapılması mevzuata aykırıdır. Sabit köy pompaları lisansa işlenmesinden önce, haklarında il özel idaresinden üçüncü sınıf gayri sıhhi müesseselere ait İAÇ Ruhsatı alınır.

100) Tarım kredi kooperatifleri ortaklarına akaryakıt ikmal edebilir mi?

Tarım Kredi Kooperatifleri ve Birlikleri Kanunu''ndaki istisna nedeniyle tarım kredi kooperatifleri ile bölge ve merkez birlikleri, akaryakıt istasyonları dışında ortaklarının araçlarına akaryakıt ikmali yapabilir. Türkiye Tarım Kredi Kooperatifleri bölge birliklerine bayilik lisansı verilmiştir. Üye kooperatifler ise köy pompası olarak bölge birliklerinin lisanslarına derç edilmiştir. Bölge birlikleri de diğer lisans sahipleri gibi tek elden satış sözleşmesi çerçevesinde belirli bir dağıtıcıdan akaryakıt temin eder.

101) Fabrika, şantiye gibi yerlerde akaryakıt ikmali nasıl yapılabilir?

Kanun hükümleri saklı kalmak ve ilgili mevzuata göre işlemleri tamamlanmış olmak üzere, lisans sahiplerince veya kullanıcılarca, lisanslı depolar dışında kalan her türlü petrol depolama tesisi veya düzeneklerinin yapımı ve/veya kendi faaliyetleri kapsamında işletilmesi serbesttir. Bununla birlikte fabrika, şantiye, nakliye filosu işletmeleri ve benzeri kendi ihtiyaçları için depolama imkânı ve kendi araçlarına akaryakıt ikmal kapasitesi olan yerler hariç, araçlara yapılacak akaryakıt ikmali bayilik lisansı ve yeterli donanımı olan akaryakıt istasyonları dışında yapılamaz. Fabrika, şantiye, nakliye filosu ve benzeri işletmelerin, ticari amaç dışında kendi faaliyetlerinin gerekli kıldığı yanıcı ve parlayıcı madde kategorisindeki sıvıların depolanması veya kendi araçlarına yakıt ikmali yapılması amacıyla kullanılan düzenekler İAÇ Ruhsat Yönetmeliği ekindeki depolama hacimleri esas alınarak gayrisıhhî müessese olarak yetkili idarece ruhsatlandırılır. Yanıcı ve parlayıcı madde kategorisindeki sıvıların depolanması amacıyla kullanılan tesis ve düzeneklerde, İAÇ ruhsatında kayıtlı hacimden fazla ve başka kategoriden sıvı depolanmaması, bu tesis ve düzeneklerde gerçekleştirilecek tadilatların ruhsata işlenmeden faaliyete geçirilmemesi gerekir. Bu gibi yerlerde bulunan akaryakıt tankına koyulacak akaryakıtın bayilik lisansı sahiplerinden temin edilmesi zorunludur. Anılan tanktaki akaryakıt sadece kullanıcının kendi mülkiyetindeki araçlara ikmal edilebilir. Akaryakıtın kiralık araçlara veya başka şahıslara kullanıcı tarafından ikmal edilemeyeceği değerlendirilmektedir.

102) Taşıyıcı kooperatifleri üyelerine akaryakıt ikmal edebilirler mi?

Taşıyıcı kooperatifleri ile bunların üyeleri birbirlerinden farklı tüzel ve gerçek kişilerdir. Akaryakıt ikmal edilen araçlar da taşıyıcı kooperatifinin değil kooperatif üyelerinin mülkiyeti ve şahsi tasarrufu altındadır. Söz konusu araçlar kooperatifin kendi aracı olarak kabul edilemeyecektir. Dolayısıyla taşıyıcı kooperatiflerinin üyelerine veya başka şahıslara akaryakıt ikmal edebilmesi için bayilik lisansı alması gerekir.

103) İstasyonsuz bayilerin satamayacağı akaryakıtlar nelerdir?

İstasyonsuz kategorili bayilik lisansı sahipleri bir akaryakıt dağıtıcısının tescilli markası altında faaliyette bulunarak akaryakıtın ve madeni yağın kullanıcılara satışı hizmetini verir. İstasyonsuz kategorisi altında verilmiş bayilik lisansı sahipleri, benzin türleri ile motorin, kırsal motorin ve otobiodizel satışı yapamaz. Ayrıca istasyonsuz bayilerin tarım sektörünün ihtiyaçları için satış yapması da mümkün değildir.

104) Bayiler motorlu kara taşıtlarına hangi ürünleri ikmal edemez?

Motorlu kara taşıtlarına akaryakıt türlerinden; yakıt nafta, gazyağı, jet yakıtı, fuel oil türleri ve yakıtbiodizel ikmal edilemez. Ancak konu hakkında tereddüde düşülmemesi bakımından; bayilik lisansı sahiplerinin akaryakıt istasyonlarında gazyağı bulundurmasında veya ilgili mevzuat çerçevesinde ısıtma ve aydınlatma amacıyla kullanıcılara gazyağı satmasında herhangi bir engel bulunmadığını belirtmekte fayda görülmektedir. Diğer taraftan, akaryakıt haricinde kalan solvent, madeni ve baz yağlar, asfalt, solvent nafta ve benzeri petrol ürünleri ile atık yağlar, atık solventler, bitkisel atık yağlar ve bunların geri kazanımı sonucu elde edilen ürünler akaryakıt olarak satışa arz edilemez ve satılamaz, akaryakıt olarak bulundurulamaz ve/veya bu özelliği bilinerek akaryakıt olarak satın alınamaz, kullanılamaz.

105) İhrakiye bayileri kullanıcılara hangi ürünleri teslim edebilir?

İhrakiye alt başlıklı bayilik lisansı sahipleri kullanıcılara aşağıda sayılan ihrakiyeleri teslim edebilir:

  • a) Deniz motorini türleri
  • b) Türk karasuları içindeki veya bitişiğindeki deniz vasıtalarına teslim edilen denizcilik yakıtları
  • c) Denizcilik ve havacılık amaçlı kullanılan ve ihrakiye sayılan madeni yağları
  • d) Havacılık tesislerinde hava vasıtalarına havacılık yakıtları


Ayrıca, ihrakiye alt başlıklı ve istasyonlu kategorili bayiler deniz araçlarında kullanılmak üzere ve karıştırılmamak kaydıyla akaryakıtlardan benzin, motorin ve fuel oil türleri de teslim edilebilmektedir. İhrakiye alt başlıklı ve istasyonsuz kategorili bayiler ise deniz araçlarında kullanılmak üzere ve karıştırılmamak kaydıyla akaryakıtlardan sadece fuel türlerini teslim edebilir.

106) Deniz vasıtalarına akaryakıt ikmali hangi koşullarda yapılmalıdır?

Deniz vasıtalarına akaryakıt ikmali, diğer sınırlamalar dâhilinde akaryakıt veya ihrakiye alt başlıklı bayilerce yapılabilir. Akaryakıt alt başlıklı, istasyonlu veya istasyonsuz bayilik lisansı sahipleri deniz motorini ve denizcilik yakıtı türlerini kullanıcılara satamaz. Ayrıca istasyonsuz kategorili bayilik lisansı sahipleri deniz vasıtalarına da benzin türleri ile motorin, kırsal motorin ve otobiodizel ikmal edemez. İkmalin kıyıda veya denizde bulunan deniz araçlarına, istasyondan veya uygun araç vasıtasıyla doğrudan yapılması mümkündür. İhrakiye alt başlıklı ve istasyonlu kategorili bayilerce işletilen istasyonlarına eğer uygulanabiliyorsa TS 12820 "Akaryakıt İstasyonları-Emniyet Gerekleri" Standardında belirtilen ilave emniyet gereklerine uyulmalıdır.

107) İhrakiye ve akaryakıt türlerinin isimleri ne şekilde kullanılır?

İhrakiye sayılanlar da dâhil akaryakıt türleri ile ilgili her türlü yazışma, bildirim ve ticari işlemlerde, Kurul tarafından belirlenen resmi isimlerin kullanılması zorunludur. Akaryakıt türlerinin satışında, gümrük beyannamesinde tescil edilen veya yurtiçi üreticinin faturasında yer alan isimler değiştirilemez. Ancak, karıştırma sonucu elde edilen deniz motorini ve denizcilik yakıtlarında, elde edilen ürünün özelliğine uygun resmi isimler kullanılır.

108) Kullanıcıların taşınabilir kaplarına yapılacak teslimatlarda hangi hususlara dikkat edilmelidir?

Bayilerin taşınabilir kapa yapacağı akaryakıt teslimlerinde, TS 12820 "Akaryakıt İstasyonları-Emniyet Gerekleri" Standardında belirtilen aşağıdaki kaidelere uyması gerekir.

  • a) Kaplara yakıt doldurmakta kullanılan bir yakıt tabancasının vanası, doldurma işlemi esnasında sadece el ile açık tutulabilmelidir.
  • b) Kap metal değilse veya yetkili merciler tarafından uygunluğu kabul edilmemişse, sıkı kapanan bir kapağı yoksa muhtevası etrafa dağılmadan boşaltılacak şekilde tasarımlanmamışsa veya bu amaç için uygun bir ağzı yoksa akaryakıt taşınabilir kaplara doldurulmamalıdır.
  • c) Üzerine içerisindeki ürünün ismi açıkça yazılmamışsa, akaryakıtların kaplar içerisinde alım satımı yapılmamalıdır.
  • d) Araç veya deniz taşıtları içindeki veya üstündeki 45 litre veya daha az kapasiteli taşınabilir kaplara akaryakıt ikmali yapılmamalıdır.

109) Havacılık yakıtları piyasaya nasıl arz edilebilir?

Havacılık yakıtları, havacılık tesislerinde hava vasıtalarına, Türk Gümrük Tarife Cetvelinde yer alan isimleri olan Uçak Benzini, Benzin Tipi Jet Yakıtı ve Jet Yakıtı isimleriyle arz edilir.